کتاب سرگذشت ملکه سبا اثر فیلیپ دنیس، ترجمه ذبیح الله منصوری، انتشارات نگاه

یکی از جذاب‌ترین و جنجالی‌ترین داستان‌های مشترک میان کتب مقدس قرآن و عهدین، سرگذشت حضرت سلیمان (ع) و دیدار تاریخی او با ملکه‌ی سبا است. کتاب «سرگذشت ملکه سبا» به روایت این برهه‌ی مهم از تاریخ می‌پردازد و داستان زندگی زنی قدرتمند و پرافتخار را بازگو می‌کند که در کتب مذهبی کم‌نظیر است. بلقیس که به گفته‌ی بسیاری از روایات همان ملکه‌ی سبا است، تنها پادشاه زنی است که نامش در تاریخ ادیان الهی درخشان می‌درخشد. سبا نام قدیم کشور یمن بوده و پدر بلقیس فرمانروای این سرزمین بوده است. بلقیس و برادرانش هر کدام بر بخشی از این خاک حکومت می‌کردند، اما درایت، هوش و توان مدیریتی بی‌نظیر بلقیس باعث شد تا فرمانروایی تمام ملک در اختیار او قرار گیرد. داستان زمانی اوج می‌گیرد که حضرت سلیمان (ع) به واسطه‌ی هدهد، پرنده‌ی سخنگوی و هوشمندش، از وجود چنین حکومتی و ملکه‌ای آگاه می‌شود و برای او پیام دعوت به توحید می‌فرستد. ملکه‌ی سبا که در آن زمان خورشیدپرست بود، برای جلوگیری از جنگ و خونریزی، هدیه‌ای گران‌بها برای سلیمان نبی ارسال می‌کند؛ اما این هدیه مورد قبول پیامبر قرار نمی‌گیرد و ملکه مجبور می‌شود خود شخصاً برای ملاقات به دربار سلیمان برود. در این میان، پیامبر خدا کرامتی شگفت‌انگیز نشان می‌دهد و تخت بزرگ و باشکوه ملکه را در چشم برهم‌زدنی پیش خود حاضر می‌سازد. ملکه سبا با دیدن این معجزه و حکمت سلیمان، دعوت او را لبیک می‌گوید و راه حق را می‌پذیرد. در میان منابع تاریخی و دینی، سرانجام این داستان جای بحث دارد؛ در برخی منابع آمده است که ملکه سبا به همسری سلیمان نبی درمی‌آید و در برخی دیگر، او پس از ایمان آوردن به شهر خود بازمی‌گردد. اگرچه کلیت روایت در قرآن و دیگر کتب مقدس یکسان است، اما تفاوت‌هایی در جزئیات به چشم می‌خورد؛ برای مثال، قرآن بر جنبه‌های دعوت به دین و هدایت در این داستان تأکید ویژه‌ای دارد. مترجم این اثر که به ترجمه‌های پرطمطراق و دقیق مشهور است، حکایت ملکه سبا را به طور کامل و موشکافانه مورد بررسی قرار داده است و نتیجه‌ی کار، اثری درخشان و ارزشمند شده است که هم برای پژوهشگران تاریخ و هم برای مخاطبان عامِ علاقه‌مند به داستان‌های تاریخی و مذهبی، خواندنی است.