کتاب فلسفه در شش ساعت و پانزده دقیقه اثر ویتولد گومبروویچ، ترجمه مجید پروانه پور، انتشارات ققنوس

کتاب «فلسفه در شش ساعت و پانزده دقیقه» نوشته ویتولد گومبرویچ، اثری برجسته و چندلایه است که به‌طور خلاقانه به بررسی مفاهیم فلسفی از دیدگاه یکی از برجسته‌ترین نویسندگان لهستانی قرن بیستم می‌پردازد. گومبرویچ (۱۹۰۴–۱۹۶۹)، که توسط میلان کوندرا به‌عنوان «یکی از رمان‌نویسان بزرگ قرن ما» و توسط جان آپدایک به‌عنوان «یکی از عمیق‌ترین رمان‌نویسان متاخر» توصیف شده است، با این کتاب نه‌تنها به تحلیل فلسفه می‌پردازد، بلکه با سبکی پر از شوخ‌طبعی طعنه‌آمیز و بینش‌های درخشان، به خواننده یادآوری می‌کند که فلسفه نه‌تنها یک دانش نظری، بلکه یک سفر پر از تفکر و تحریک است. این کتاب، که مجموعه‌ای از تأملات بر اساس سخنرانی‌های گومبرویچ است، در شش مقاله «یک ساعته» به بررسی فلسفه‌دانان بزرگ مانند کانت، هگل، شوپنهاور، کییرکگور، سارتر و هایدگر می‌پردازد و در یک قطعه کوتاه «پانزده دقیقه‌ای» به مارکسیسم می‌پردازد. گومبرویچ با استفاده از زبانی پر از طعنه و بینش‌های نو، نه‌تنها به تحلیل آرای فلسفی می‌پردازد، بلکه با انتقاد تحریک‌آمیز از مفروضات سنتی، به خواننده نشان می‌دهد که چگونه فلسفه می‌تواند به‌عنوان یک ابزار برای درک عمیق‌تر جهان و خود انسان عمل کند. این کتاب، که در سال‌های آخر زندگی گومبرویچ در فرانسه نوشته شده، نه‌تنها یک مجموعه‌ی فلسفی، بلکه یک گوهر ادبی است که پر از شوخ‌طبعی، بینش‌های درخشان و انتقادهای تحریک‌آمیز است و تبار فلسفی آثار او را به‌طور کامل آشکار می‌کند. گومبرویچ، که در دوران حکومت کمونیستی لهستان، آثارش توسط قدرت‌های حاکم به‌عنوان «رسوایی و خرابکارانه» تلقی شد و برای نزدیک به چهل سال توقیف شد، در این کتاب با ترکیبی از علم، هنر و انتقاد، به خواننده یادآوری می‌کند که «فلسفه، نه تنها یک سؤال است، بلکه یک سفر است که در آن، هر پاسخ، شروعی جدید برای پرسش‌های بیشتر است». این اثر، با وجود سادگی ساختار، پر از لایه‌های معنایی است و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کتاب‌های فلسفی معاصر، همچنان مورد توجه نقدگران و علاقه‌مندان به فلسفه و ادبیات قرار دارد. برای کسانی که به دنبال یک رویکرد جدید به فلسفه هستند، «فلسفه در شش ساعت و پانزده دقیقه» نه‌تنها یک کتاب، بلکه یک دعوت به تفکر است که به آن‌ها می‌آموزد که چگونه با پذیرش تضادها و تحریک‌های فکری، می‌توان به سوی درک عمیق‌تری از زندگی حرکت کرد.