کتاب داستان‌نویسی از نمای نزدیک اثر اسماعیل زرعی، انتشارات مروارید

کتاب «داستان‌نویسی از نمای نزدیک» نوشته اسماعیل زرعی، با هدف تشریح مبانی کاربردی داستان برای نویسندگان تجربه‌گرا از سوی نشر مروارید منتشر شده است. این اثر تازه که به‌تازگی وارد بازار کتاب شده، راهنمایی جامع و دقیق در زمینه اصول داستان‌نویسی، فرم روایت و شناخت عناصر بنیادین ادبیات داستانی به شمار می‌آید. در فصل نخست این کتاب، نویسنده به تعریف و بررسی مفاهیم پایه‌ای مانند «هنر»، «ادب» یا «ادبیات»، «داستان» و «حکایت» پرداخته است. در بخشی از این فصل، حکایت چنین تعریف می‌شود: «حکایت، قصه‌ای کوتاه و آموزنده است که به‌صورت ساده و بی‌پیرایه روایت می‌شود؛ غالباً همراه با طنز و هزل است و بیشتر به جانوران و رفتارهای نمادین آن‌ها می‌پردازد؛ همانند روایت‌های کلیله‌ودمنه یا حکایات گلستان سعدی.» این فصل با نثری روان و آموزشی، مرز میان داستان و حکایت را برای علاقه‌مندان داستان‌نویسی روشن می‌کند. فصل دوم کتاب با عنوان «پیوست‌های نثر»، به بررسی جنبه‌های فنی و زبانی نوشتار اختصاص دارد. در این فصل، اسماعیل زرعی موضوعاتی همچون کف‌بینی کلمات، نارسایی‌ها و نواقص نثر، انتخاب واژگان و اصطلاحات مناسب، رعایت ایجاز در نوشتن، زیبانویسی، و نیز تأمل در مفاهیم واژه‌ها و کاربرد اصطلاحات محلی را تحلیل کرده است. او در بخشی از این فصل می‌نویسد: «واژه‌ها تنها وسیله انتقال معنا نیستند. این حروف ظاهراً بی‌جان، همانند انسان‌های آگاه، دارای عمق و پیچیدگی‌اند. کافی است با دقت بیشتری به چینششان نگاه کنیم، اشاراتشان را دریابیم، سکوتشان را بفهمیم و آن‌قدر به آن‌ها نزدیک شویم که میان ما پیوند و انس پدید آید؛ آنگاه خواهیم دید چگونه از نهان درون خود سخن می‌گویند و اسرار بسیاری را آشکار می‌کنند.» در فصل سوم، با عنوان «داستان‌های بیشتر»، نمونه‌ای از داستان به شیوه جریان سیال ذهن و داستان بلند «خواب‌های غمگین» ارائه شده است. این بخش فرصتی است برای آشنایی عملی خواننده با تکنیک‌های روایت و تجربه ساختارهای متنوع در داستان‌نویسی مدرن. فصل چهارم با عنوان «نکات بیشتر درباره داستان و داستان‌نویس» به موضوعاتی عمیق‌تر در عرصه ادبیات داستانی می‌پردازد. در این فصل مباحثی چون ذهنیت در داستان، اولویت فرم یا محتوا، پیچیده‌نویسی و دلایل آن، نقش سیاست در ادبیات، تأثیرپذیری و تأثیرگذاری نویسندگان، و کاربرد واژگان وقیح به تفصیل بررسی شده است. کتاب «داستان‌نویسی از نمای نزدیک» اثری کاربردی و آموزشی برای علاقه‌مندان نویسندگی و پژوهشگران حوزه داستان است. این کتاب با نگاهی تحلیلی و زبانی روان، مسیر شناخت و تمرین داستان‌نویسی مدرن را برای خوانندگان روشن‌تر می‌سازد. نویسنده در آغاز کتاب تاکید کرده است: «توصیه می‌شود نه فقط این کتاب، بلکه هیچ کتاب، مقاله یا هرچه که به تئوری داستان پرداخته است برای یادگیری بهتر به هنرجویان ارائه نشود مگر آنکه مدتی آن هنرجو خود داستان نوشته باشد زیرا روبه‌رو شدن با اطلاعات گسترده و باید و نبایدها شاید به قدری مرعوبشان کند که جرئت نکنند دست به قلم ببرند. در پشت جلد کتاب نوشته شده است: «درباره داستان‌نویسی و روش‌ها و مبانی آن کتاب‌های متعددی در ایران و جهان تألیف و ترجمه شده است. امتیاز کتاب حاضر آن است که در آن از نمای نزدیک، یعنی از درون تجربه یک داستان‌نویس به روند نگارش داستان پرداخته شده است. اسماعیل زرعی متولد (۱۳۳۷) که از حدود دهه ۱۳۶۰ در حوزه داستان‌نویسی (داستان کوتاه، داستان بلند و رمان) بسیار کوشیده است، حاصل تجربه و نیز آموزش این فن را در کارگاه‌های خود در اختیار دوستداران داستان‌نویسی ایران قرار داده است. کتاب در چهار فصل به رشته تحریر درآمده و در آن، با نمونه‌های متعدد، شگردها و شیوه‌های داستان‌نویسی، به صورت مرحله به مرحله بیان شده است.»