کتاب The Gambler اثر فئودور داستایفسکی، انتشارات زبان ما

رمان «قمارباز» اثر فئودور داستایفسکی، نویسنده برجسته روس، یکی از آثار کلاسیک ادبیات داستانی جهان با درون‌مایه‌ای اجتماعی و روان‌شناختی است. این کتاب روایت‌گر فروپاشی تدریجی زندگی مردی است که پس از شکست‌های پیاپی در قمار، همه چیز خود را از دست می‌دهد. داستان «قمارباز» که داستایفسکی آن را بر اساس تجربه‌های واقعی زندگی خود و در دوران بحران مالی‌اش نگاشته، در فضایی پرتنش و پرهیجان شکل می‌گیرد. نویسنده در این اثر با الهام از دوران وابستگی خود به بازی «رولت روسی»، شخصیت‌هایی خلق کرده که هر یک نماینده بخشی از جامعه روسیه آن زمان‌اند. ماجرای اصلی درباره ژنرالی روس است که ثروت خود را از دست داده و همراه دو فرزندش ناچار به مهاجرت شده است. راوی داستان، معلم فرزندان ژنرال، درگیر عشقی پرشور با دختر ژنرال می‌شود؛ عشقی که زندگی او را برای همیشه دگرگون می‌کند. رویدادهای رمان در شهر رولتنبورگ آلمان می‌گذرد. قهرمان داستان، «الکسیس ایوانوویچ»، معلم فرزندان ژنرال است که به «پاولینا»، دخترخوانده ژنرال، دل می‌بازد و تصمیم می‌گیرد برای جلب توجه او، به مردی ثروتمند تبدیل شود. از نظر او قمار تنها راه سریع رسیدن به ثروت است، اما به‌تدریج در دام اعتیاد به قمار گرفتار می‌شود و همه چیز را از دست می‌دهد. در سوی دیگر، ژنرال در انتظار مرگ عمه ثروتمندش است تا پس از دریافت ارثیه هنگفت، با زنی جوان و فرانسوی ازدواج کند؛ زنی که هدفش دستیابی به همان ثروت است. راوی داستان جهان را از نگاه انسانی تصویر می‌کند که میان عشق، طمع و وسوسه قمار سرگردان است. او یا در راه قمارخانه است یا تازه از آن بازگشته؛ ذهن و زندگی‌اش به‌کلی درگیر ایده شانس و باور راسخ به بردی خیالی است که هرگز رخ نمی‌دهد. داستایفسکی در «قمارباز» چهره واقعی جامعه بورژوایی زمان خود را ترسیم می‌کند؛ جامعه‌ای که در آن پول معیار ارزش انسان‌ها و کلید دستیابی به هر خواسته‌ای است. نویسنده با نگاهی تیزبین نشان می‌دهد که حتی عشق نیز در ژرفای خود از وسوسه ثروت و طمع مالی جدا نیست.