کتاب پول اثر جیکوب گلدستاین، ترجمه مسعود یوسف حصیرچین، انتشارات گمان

به‌هرحال، پول چیست و از کجا و چرا پدید آمده است؟ به گفته‌ی جیکوب گلدشتاین، پول پدیده‌ای ساخته‌ی بشر است که در طول قرن‌ها تکامل یافته و بر پایه‌ی پیشرفت‌های فناورانه، نیازهای اجتماعی و حتی گاه ایده‌های به ظاهر دیوانه‌وار افراد خارج از جریان اصلی جامعه، شکل‌های گوناگونی به خود گرفته است. گلدشتاین با زبانی شیرین، مبتنی بر حکایت‌ها و داستان‌های تاریخی، روند دگرگونی این ابزار همواره در حال تکامل را بازگو می‌کند؛ از زمان اختراع نخستین سکه‌ها در بین‌النهرین گرفته تا زمانی که چین، قرن‌ها پیش از غرب، پول کاغذی را ابداع کرد و نیز زمانی که مردان در سوئد مجبور بودند «سکه‌های» عظیم و سنگین را با خود حمل کنند. او در پس‌زمینه‌ی این روایت تاریخی، به مفاهیمی چون استاندارد طلا، پوند استرلینگ، پیدایش یورو، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، بیت‌کوین و حتی جامعه‌ی بدون پول نقد نیز می‌پردازد. کتاب «مانی» مجموعه‌ای از داستان‌های سرگرم‌کننده درباره‌ی شخصیت‌های تأثیرگذاری است که نظام‌های پولی جهان را دگرگون کردند؛ از چنگیزخان و جان لاو—قاتل محکوم و قمارباز حرفه‌ای—تا لودیت‌ها و سایبرپانک‌های آنارشیستی خالق بیت‌کوین. در میان این جنبش‌های بزرگ تاریخی، گلدشتاین ظهور و سقوط نهادهای مالی مختلف را به تصویر می‌کشد: بانک‌های مرکزی، بازار سهام، فدرال رزرو، و مؤسسات سایه همچون Lehman Brothers که در شکل‌گیری بحران مالی سال ۲۰۰۸ نقش داشتند. این روایت پرتحرک، جذاب و سرشار از نکات جالب است؛ از جمله اینکه واژه‌ی «بانکدار» از اصطلاح ایتالیایی «بانچیری» به معنای «نیمکت‌نشینان» گرفته شده است، اشاره‌ای به صرافان ونیزی قرن هفدهم که از طلا محافظت می‌کردند. گلدشتاین در نهایت نگاهی موشکافانه به تکامل پول دارد و آن را چنین تعریف می‌کند: اگر همه باور داشته باشیم که چیزی پول است، پس همان چیز واقعاً پول محسوب می‌شود.