کتاب قرآن عقل الله اثر کریم فیضی، انتشارات اطلاعات

کتاب «قرآن عقل‌الله» اثر کریم فیضی، مجموعه‌ای از گفتگوها با استاد دکتر غلامحسین ابراهیمی‌دینانی درباره قرآن کریم است. این کتاب با دو مقدمه آغاز می‌شود: نخست مقدمه‌ای از مؤلف درباره جهان قرآن و جایگاه آن در اندیشه بشری، و سپس مقدمه‌ای از استاد ابراهیمی‌دینانی که قرآن کریم را به‌عنوان «کتاب عقل» معرفی می‌کند. ساختار کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است: مباحث نظری و تفسیرها. ### مباحث نظری در کتاب «قرآن عقل‌الله» در فصل نخست، مباحث نظری کتاب بررسی می‌شود. این فصل با طرح موضوع وحی و چگونگی نزول آیات قرآن کریم آغاز می‌گردد. سپس به مسئله حقیقی یا اعتباری بودن قرآن پرداخته می‌شود و پیوند آن با فلسفه مورد تأمل قرار می‌گیرد. همچنین نقش پیش‌فرض‌ها در تفسیر و فهم قرآن کریم در این بخش توضیح داده شده است. ### بخش تفسیری کتاب «قرآن عقل‌الله» بخش دوم کتاب به تفسیر آیات قرآن اختصاص دارد. این تفاسیر به‌صورت مرحله‌به‌مرحله از سوره حمد آغاز می‌شوند. در تفسیر سوره حمد، مفاهیمی چون اسم، فتح و صفت بررسی شده و به‌تدریج به کلمات خداوند پرداخته می‌شود. استاد ابراهیمی‌دینانی در ادامه، از راه رسیدن به بسائط و جایگاه حروف مقطعه در قرآن سخن می‌گوید. در تفسیر آیه‌الکرسی، بحث توحید در قالب وحدت مطرح شده و جایگاه آن در نظام هستی تحلیل می‌گردد. از دیگر موارد مهمی که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته، تفسیر آیه مبارکه نور است که همراه با واکاوی آیات مرتبط با مفهوم نور در قرآن کریم ارائه می‌شود. ### مفاهیم کلیدی در کتاب «قرآن عقل‌الله» این اثر علاوه بر بررسی مباحث فلسفی و تفسیری، به موضوعات بنیادینی مانند قدر و تقدیر، نفس و حق، معاد، اسما و صفات الهی، ایمان و حقیقت زمان نیز می‌پردازد. این مباحث در قالب تفسیر سوره‌های روم، یاسین، حشر، علق، قدر، عصر و اخلاص مطرح شده و هر یک در پرتو نگاه فلسفی-تفسیری استاد دینانی تحلیل می‌شوند. کتاب «قرآن عقل‌الله» اثری ارزشمند در پیوند میان فلسفه و قرآن است که هم به بعد نظری و عقلانی قرآن توجه دارد و هم به بعد تفسیری و معنوی آن؛ اثری که علاقه‌مندان به مباحث فلسفه اسلامی، تفسیر قرآن کریم و اندیشه‌های دکتر غلامحسین ابراهیمی‌دینانی را به ژرف‌اندیشی بیشتر فرا می‌خواند.