کتاب دخترک ارغوانی اثر ابتسام برکات، ترجمه عظیم طهماسبی، انتشارات امیرکبیر

کتاب «دخترک ارغوانی» نوشته ابتسام برکات، اثری کودکانه، شاعرانه و سرشار از احساس است که با زبانی لطیف و تصویری، به موضوعاتی چون هویت، حافظه، تبعید و تاب‌آوری می‌پردازد. این کتاب که در سال ۲۰۲۱ منتشر شده و تصویرگری آن را سینان حلاق بر عهده داشته، از زندگی هنرمند فلسطینی «تمام الآخال» الهام گرفته است. برکات در این اثر با تمرکز بر تجربه کودکی و نقش هنر در بیان درونیات انسان، مفاهیم پیچیده‌ای مانند فقدان و دلتنگی برای خانه را به زبانی ساده و قابل درک برای کودکان بازگو می‌کند. شخصیت اصلی داستان، دختری فلسطینی به نام تامارا است؛ دختری که با نقاشی‌هایش جهان خود را به رنگ بنفش درمی‌آورد تا صدای درونی و میراث ازدست‌رفته‌اش را بازیابد. رنگ ارغوانی، که آمیزه‌ای از غم، امید و قدرت است، نماد احساسات چندوجهی او و بیانگر درونی‌ترین لایه‌های روح او محسوب می‌شود. داستان به‌صورت عمیق و درونی، journey یا سفر ذهنی تامارا را روایت می‌کند؛ او از طریق هنر می‌کوشد با درد آوارگی و اشتیاق به خانه گمشده‌اش در یافا روبه‌رو شود. در نقاشی‌هایش، هر رنگ معنا و حالتی دارد: آبی نشانه غم، قرمز نشانه خشم، و یاسیِ ملایم نشانه امید. در این میان، ارغوانی به رنگ امضای تامارا بدل می‌شود؛ رنگی که درون او را به‌زیباترین شکل بازتاب می‌دهد. داستان با لحنی غنایی، احساسی و همدلانه، تجربه‌ای ملموس از فقدان، مقاومت و التیام را به تصویر می‌کشد. هنگامی که تامارا در خیال خویش به خانه کودکی بازمی‌گردد و با موانع گوناگون روبه‌رو می‌شود، هنر او همچون پلی میان گذشته و اکنون عمل می‌کند و راهی برای حفظ پیوند با سرزمین مادری‌اش می‌گشاید. این جنبه نمادین، قدرت خلاقیت را به‌عنوان ابزاری برای بازسازی هویت و ایستادگی در برابر فراموشی و پاک‌شدن نشان می‌دهد. تصویرگری‌های سینان حلاق مکملی شاعرانه برای متن به‌شمار می‌آیند. او با بهره‌گیری از رنگ ارغوانی و موتیف‌های تکرارشونده، عمق عاطفی داستان را دوچندان کرده است. تصاویر او روایت بصری کتاب را به بخشی جدانشدنی از متن تبدیل می‌کنند و لایه‌های احساسی داستان را تقویت می‌سازند. ویژگی برجسته دیگر کتاب «دخترک ارغوانی»، ارائه دوزبانه آن به عربی و آلمانی است. این انتخاب، نه‌تنها بر دسترسی‌پذیری اثر می‌افزاید، بلکه پیوندی میان فرهنگ‌ها و زبان‌ها برقرار می‌کند و در عین حال مفاهیم هویت و تعلق را پررنگ‌تر می‌سازد. «دخترک ارغوانی» فراتر از یک کتاب کودکانه است؛ تأملی شاعرانه بر قدرت هنر در التیام، بازیابی خاطره و مقاومت در برابر فراموشی است. این اثر، کودکان را تشویق می‌کند تا احساسات خود را بشناسند، صدای درونی‌شان را بیابند و از خلاقیت به‌عنوان ابزاری برای خودشناسی و ارتباط استفاده کنند. برای والدین، مربیان و مراقبان، این کتاب فرصتی ارزشمند فراهم می‌آورد تا درباره موضوعات مهمی مانند هویت، فقدان، دلتنگی و تاب‌آوری با کودکان گفت‌وگو کنند. «دخترک ارغوانی» نمونه‌ای درخشان از داستان‌سرایی کودکانه است که با ترکیب متنی شاعرانه و تصویرگری عمیق، تجربه‌ای به‌یادماندنی می‌آفریند و یادآور می‌شود که حتی در دوری از خانه، می‌توان رنگ‌های آن را در قلب نگاه داشت و از خاطره و امید، جهانی تازه نقاشی کرد.