کتاب اسلام و رشد عدالت‌محور اثر ناصر جهانیان، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

یکی از پرسش‌های اساسی سیاست‌گذاران عرصه اقتصاد در دوران جهانی‌شدن و گسترش فقر ناشی از آن، این است که آیا دولت‌ها باید در گام نخست و پیش از هر اقدام دیگر، در برنامه‌های توسعه‌ای خود بر رشد اقتصادی تمرکز کنند تا فقر از طریق اثرات سرریز و رخنه منافع رشد به سطوح پایین‌تر کاهش یابد، یا آن‌که باید فقر و مسائل توزیعی را به‌صورت مجزا از رشد اقتصادی مورد توجه قرار داده و برای فقرزدایی، برنامه‌هایی مستقل تدوین کنند؟ در زمینه رابطه میان رشد اقتصادی و درآمد اقشار فقیر، متخصصان توسعه دهه‌هاست که درباره نقش نسبی رشد اقتصادی کلان، سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی و همچنین برنامه‌های حمایتی در تأثیرگذاری بر درآمد فقرا بحث می‌کنند. دیدگاهی در این میان وجود دارد که رشد اقتصادی به همان اندازه که به اقشار غیرفقیر سود می‌رساند، برای فقرا ثمربخش نیست و منافع آن به‌صورت برابر توزیع نمی‌شود. با این حال، فرضیه نگارنده در کتاب بر دو نکته استوار است: نخست آن‌که میان رشد سریع اقتصادی و افزایش نابرابری، رابطه‌ای نظام‌مند و قطعی وجود ندارد؛ دوم آن‌که رشد اقتصادی در صورتی موجب کاهش فقر می‌شود که نابرابری کاهش یافته یا دست‌کم افزایش نیابد. از این‌رو، رشد اقتصادی یکی از اجزای اصلی در کاهش فقر محسوب می‌شود و جزء دیگر آن، ثبات یا کاهش نابرابری است. نگارنده برای اثبات این فرضیات، ابتدا به تبیین نظریه‌ها، مفاهیم و اصول اقتصادی پرداخته و سپس مباحثی مانند ادبیات مربوط به رشد، توزیع و فقر، روابط میان رشد اقتصادی و سیاست‌های رشد موافق فقرا و نیز راهبردهای فقرزدایی را مورد بررسی قرار داده است. از دیگر محورهای مهم کتاب می‌توان به بررسی تطبیقی وضعیت ایران با برخی کشورهای جهان، تحلیل آموزه‌های اسلامی درباره رشد عادلانه و موافق فقرا، و تبیین راهبرد رشد عادلانه از منظر اسلام اشاره کرد.