کتاب سیر رباعی اثر سیروس شمیسا، انتشارات قطره
کتاب سیر رباعی اثر سیروس شمیسا، انتشارات قطره
ناشر : قطره
ضمانت بازگشت کالا - خرید آسان
رقعیقطع
۱۴۰۲سال انتشار شمسی
شومیزنوع جلد
کتاب «سیر رباعی» نوشتهی دکتر سیروس شمیسا از نخستین منابع پژوهشی معتبر دربارهی رباعی در ادبیات فارسی است. نویسنده در این اثر ارزشمند، با رویکردی نظاممند و پژوهشی، به بررسی همهجانبهی قالب شعری رباعی پرداخته و ابعاد گوناگون آن را بررسی میکند.
### معرفی کتاب «سیر رباعی»
این کتاب در نوزده فصل به موضوع رباعی و در چهار فصل به قالب «فهلوی» اختصاص دارد. دکتر شمیسا در آغاز کتاب، رباعی را از منظر تعریف، ساختار، قافیه و اوزان شعری معرفی کرده و سپس تاریخچهی این قالب را از دورههای کهن تا دوران اسلامی بررسی میکند. در بخشهای میانی نیز به مضامین رایج رباعی در میان صوفیان و عالمان پرداخته میشود و نمونههایی از شاعران شاخص این حوزهها نام برده میشوند.
### شاعران رباعیسرا و جایگاه رباعی در تاریخ
در فصل پنجم کتاب، شاعران رباعیگو از نخستین قرون پس از اسلام تا قرن چهاردهم هجری قمری بهتفصیل بررسی شدهاند. دو فصل مستقل نیز به «صوفیان رباعیگو» و «عالمان رباعیگو» اختصاص دارد. به این ترتیب، کتاب مسیر تاریخی و تحول این قالب شعری را به صورت طبقهبندیشده بازگو میکند.
### مباحث تخصصی در باب رباعی
در فصلهای پایانی، شمیسا به موضوعات دقیقتری همچون عروض، اشکال مختلف رباعی و دیدگاه منتقدان قدیم و معاصر دربارهی این قالب میپردازد. او بهویژه نظر شمس قیس رازی ـ که از نخستین منتقدان ادبیات فارسی است ـ را بررسی کرده و سپس دیدگاه منتقدان ایرانی و غیرایرانی معاصر را ارائه میدهد.
### بخش ضمیمه: قالب فهلوی
ضمیمهی کتاب به «فهلوی» اختصاص یافته است؛ قالبی که از نظر ساختار شباهت بسیاری با رباعی دارد، اما بیشتر در میان مردم عامه و کوچهوبازار سروده میشده است. این قالب کوتاه و مردمی، به دلیل پیوند با زندگی روزمره، اغلب همراه با حکایتها و روایتهای عامیانه بوده است. دکتر شمیسا علاوه بر بیان تاریخچه و ویژگیهای فهلوی، به معرفی شاعران این گونهی شعری و موضوعات متناسب با آن نیز میپردازد.
### جایگاه رباعی و فهلوی در ادبیات فارسی
از نگاه دکتر شمیسا، رباعی یکی از قدیمیترین قالبهای نظم فارسی است که خاستگاه آن به پیش از اسلام بازمیگردد. هرچند برخی پژوهشگران منشأ رباعی را سرزمینهای ترکستان و چین دانستهاند، او تأکید میکند که این قالب پس از ورود به ایران، به زبان عربی نیز راه یافته است. برخی نامهای دیگر رباعی شامل «مرگشعر»، «مرثیه» و «لوحهی گور» است و کاربرد اصلی آن در مضامینی چون پند و اندرز یا یادآوری ناپایداری زندگی دیده میشود. در مقابل، قالب فهلوی با حال و هوای مردمی خود، تصویری زنده از ذوق عامهی مردم ارائه میدهد.
### انتشار کتاب
«سیر رباعی» نخستینبار در سال ۱۳۶۲ به چاپ رسید و در ویرایشهای بعدی، دکتر سیروس شمیسا بخشهایی تازه به آن افزود یا فصلهایی را اصلاح کرد. این کتاب امروز نه تنها برای دانشجویان ادبیات فارسی، بلکه برای همهی علاقهمندان به شعر کهن فارسی، منبعی جامع، کاربردی و ماندگار به شمار میرود.
کتاب «سیر رباعی» نوشتهی دکتر سیروس شمیسا از نخستین منابع پژوهشی معتبر دربارهی رباعی در ادبیات فارسی است. نویسنده در این اثر ارزشمند، با رویکردی نظاممند و پژوهشی، به بررسی همهجانبهی قالب شعری رباعی پرداخته و ابعاد گوناگون آن را بررسی میکند.
### معرفی کتاب «سیر رباعی»
این کتاب در نوزده فصل به موضوع رباعی و در چهار فصل به قالب «فهلوی» اختصاص دارد. دکتر شمیسا در آغاز کتاب، رباعی را از منظر تعریف، ساختار، قافیه و اوزان شعری معرفی کرده و سپس تاریخچهی این قالب را از دورههای کهن تا دوران اسلامی بررسی میکند. در بخشهای میانی نیز به مضامین رایج رباعی در میان صوفیان و عالمان پرداخته میشود و نمونههایی از شاعران شاخص این حوزهها نام برده میشوند.
### شاعران رباعیسرا و جایگاه رباعی در تاریخ
در فصل پنجم کتاب، شاعران رباعیگو از نخستین قرون پس از اسلام تا قرن چهاردهم هجری قمری بهتفصیل بررسی شدهاند. دو فصل مستقل نیز به «صوفیان رباعیگو» و «عالمان رباعیگو» اختصاص دارد. به این ترتیب، کتاب مسیر تاریخی و تحول این قالب شعری را به صورت طبقهبندیشده بازگو میکند.
### مباحث تخصصی در باب رباعی
در فصلهای پایانی، شمیسا به موضوعات دقیقتری همچون عروض، اشکال مختلف رباعی و دیدگاه منتقدان قدیم و معاصر دربارهی این قالب میپردازد. او بهویژه نظر شمس قیس رازی ـ که از نخستین منتقدان ادبیات فارسی است ـ را بررسی کرده و سپس دیدگاه منتقدان ایرانی و غیرایرانی معاصر را ارائه میدهد.
### بخش ضمیمه: قالب فهلوی
ضمیمهی کتاب به «فهلوی» اختصاص یافته است؛ قالبی که از نظر ساختار شباهت بسیاری با رباعی دارد، اما بیشتر در میان مردم عامه و کوچهوبازار سروده میشده است. این قالب کوتاه و مردمی، به دلیل پیوند با زندگی روزمره، اغلب همراه با حکایتها و روایتهای عامیانه بوده است. دکتر شمیسا علاوه بر بیان تاریخچه و ویژگیهای فهلوی، به معرفی شاعران این گونهی شعری و موضوعات متناسب با آن نیز میپردازد.
### جایگاه رباعی و فهلوی در ادبیات فارسی
از نگاه دکتر شمیسا، رباعی یکی از قدیمیترین قالبهای نظم فارسی است که خاستگاه آن به پیش از اسلام بازمیگردد. هرچند برخی پژوهشگران منشأ رباعی را سرزمینهای ترکستان و چین دانستهاند، او تأکید میکند که این قالب پس از ورود به ایران، به زبان عربی نیز راه یافته است. برخی نامهای دیگر رباعی شامل «مرگشعر»، «مرثیه» و «لوحهی گور» است و کاربرد اصلی آن در مضامینی چون پند و اندرز یا یادآوری ناپایداری زندگی دیده میشود. در مقابل، قالب فهلوی با حال و هوای مردمی خود، تصویری زنده از ذوق عامهی مردم ارائه میدهد.
### انتشار کتاب
«سیر رباعی» نخستینبار در سال ۱۳۶۲ به چاپ رسید و در ویرایشهای بعدی، دکتر سیروس شمیسا بخشهایی تازه به آن افزود یا فصلهایی را اصلاح کرد. این کتاب امروز نه تنها برای دانشجویان ادبیات فارسی، بلکه برای همهی علاقهمندان به شعر کهن فارسی، منبعی جامع، کاربردی و ماندگار به شمار میرود.
دستههای مرتبط
تضمین کیفیت
محصول اصلی
پرداخت امن
ارسال سریع
پدیدآورندگان
کتاب سیر رباعی اثر سیروس شمیسا، انتشارات قطره