کتاب نقشمایه‌های ایرانی اثر فریده شهبازی، انتشارات سروش

نقشمایه‌ها بازتابی از نوعی شعور جمعی‌اند که بر اساس جایگاه و بستر هر نقش، در پی انتقال معنایی روشن و هدفمند شکل گرفته‌اند. از همین رو نمی‌توان نقش گچ‌بری‌ها را با نقوشی که بر روی ظروف یا سفالینه‌ها به کار رفته‌اند، هم‌ارز دانست. به نظر می‌رسد هر طراح با نگاهی متفاوت به جهان نگریسته، تصویری از درون و بیرون خویش یافته و سپس آن را در قالب نقش متجلی کرده است. نقوش پارچه‌ها و فرش‌ها با معیارهایی متمایز از نقوش معماری و تزئینات بناها تعریف و طبقه‌بندی می‌شوند؛ چراکه هر یک از این حوزه‌ها کارکردی خاص و زبانی مستقل برای بیان معنا دارند. دنیای رازآلود و آسمانی سقف‌ها در مقابل دنیای زمینی و دل‌انگیز فرش‌ها ــ که بازنمای زیبایی و طبیعت جادویی زیر پای انسان‌اند ــ هر دو روایتگر رموزی ژرف از باور، هنر و درک جهان در فرهنگ ایرانی هستند.