کتاب امپراتوری عقل اثر مایکل اکسورثی، ترجمه هایده مشایخ، انتشارات هرمس

ایران، با وجود آنکه اغلب مورد اهانت و قضاوت نادرست قرار می‌گیرد، کشوری است با تنوع فکری چشمگیر، عمق فرهنگی فراوان و یکی از کهن‌ترین تمدن‌های پیوسته و ماندگار در جهان. این سرزمین از دیرباز تأثیرات سیاسی مهمی نه تنها بر خاورمیانه، بلکه بر سراسر جهان بر جای گذاشته است. از ظهور زرتشت پیامبر و شکل‌گیری اندیشه‌های دینی و اخلاقی او، تا شکوه امپراتوری‌های قدرتمند ایران باستان، سپس انقلاب ۱۳۵۷، بحران گروگان‌گیری و در نهایت مناقشه‌های کنونی بر سر برنامه هسته‌ای، تاریخ ایران همواره پرحادثه و اثرگذار بوده است. مایکل آکسورثی در روایت خود، این تاریخ غنی را با وضوح و دقت بازگو می‌کند. او هم ساختار پیچیده سلسله‌های پادشاهی ایران باستان را شرح می‌دهد و هم به تنوع قومی چشمگیر ایران معاصر می‌پردازد؛ تنوعی که با فرهنگی مشترک به هم پیوند خورده است. امروز که ایران بار دیگر در مرکز توجه جهانیان قرار گرفته، بازخوانی تاریخ آن ضرورتی انکارناپذیر است؛ زیرا این تاریخ راهگشایی اساسی برای درک ملت پرفرازونشیب و در عین‌حال تأثیرگذار ایران به شمار می‌رود. در بخشی از کتاب آمده است: «ایران در دوره‌های گوناگون تاریخی خود همواره به‌عنوان امپراتوری اندیشه شناخته شده و به‌نوعی همچنان چنین جایگاهی را حفظ کرده است. فرهنگ ایرانی توانسته اقوام گوناگون و مردمانی متفاوت از نظر زمان و مکان را در کنار هم نگاه دارد. اکنون ایران آماده است نقشی بزرگ‌تر و فراتر از آنچه در گذشته ایفا کرده، در عراق، افغانستان و منطقه به عهده گیرد. اما پرسش اساسی این است که آیا ایران می‌تواند امپراتوری آینده باشد؟ به بیان دیگر، آیا این سرزمین توانایی آن را دارد که نقشی شایسته و اثرگذار در خاورمیانه و حتی در عرصه جهانی بر عهده بگیرد؟»