کتاب آشنایی با معرفت‌شناسی اثر منصور شمس، انتشارات هرمس

کتاب «معرفت‌شناسی» نوشته‌ منصور شمس در چهارصد و هشتاد صفحه به شرح دقیق و جامع مهم‌ترین مفاهیم معرفت‌شناسی می‌پردازد. معرفت‌شناسی شاخه‌ای بنیادین از فلسفه است که هدف آن شناسایی معرفت حقیقی و تمایز میان باورهای درست و نادرست است. موضوع محوری این دانش، معرفت بشری است، هرچند که دامنه‌ آن لزوماً محدود به انسان باقی نمی‌ماند. یکی از پرسش‌های اساسی در معرفت‌شناسی آن است که آیا همواره یک باور واقعی به‌معنای درست بودن آن است و آیا باور غلط الزاماً غیرواقعی محسوب می‌شود؟ در حقیقت، باورهایی وجود دارند که امکان اثبات یا ابطال قطعی آن‌ها وجود ندارد؛ برای نمونه، اعتقاد به بازگشت روح انسان پس از مرگ در کالبد فردی دیگر از این دست باورهاست. از اهداف دیگر معرفت‌شناسی، بررسی معیارهای ترجیح و برتری یک باور بر باور دیگر است. اما بر چه مبنا و اساسی ما یک عقیده را بر عقیده‌ای دیگر ارجح می‌دانیم؟ متفکران گوناگون معیارهایی برای عقلانیت ارائه کرده‌اند. واژه‌ «عقلانیت» به‌خودی‌خود واژه‌ای مبهم است و در کتاب حاضر، نویسنده ضمن توضیح این ابهام، به معرفی و تحلیل معیارهای متنوع عقلانیت نیز می‌پردازد. سؤال اصلی در معرفت‌شناسی این است: معرفت چیست؟ منصور شمس در این کتاب به موضوعاتی چون چیستی معرفت، منابع و سرچشمه‌های آن، ساختار سازمان معرفتی انسان، محدوده‌های ادراک بشری و محدودیت‌های آن، همچنین سازوکارهای دستیابی به معرفت و معیارهای باورپذیری می‌پردازد. علاوه بر این، کتاب «معرفت‌شناسی» با نگاهی تحلیلی، پیوند میان فلسفه تحلیلی و تحلیل فلسفی با مباحث معرفت‌شناسی را روشن می‌سازد و این موضوع را به‌گونه‌ای فنی اما روان و قابل درک برای مخاطب شرح می‌دهد. این اثر نه‌تنها مدخلی جامع بر مباحث معرفت‌شناسی است، بلکه برای علاقه‌مندان فلسفه، منبعی غنی برای درک بهتر معیارهای باور، عقلانیت و مرزهای شناخت انسان به‌شمار می‌رود.