کتاب ویتگنشتاین و حکمت اثر مالک حسینی، انتشارات هرمس

لودویگ ویتگنشتاین، فیلسوف برجسته قرن بیستم، بیش‌تر به‌عنوان فیلسوف زبان و معنا شناخته می‌شود؛ اما در کتاب «ویتگنشتاین و حکمت» نوشتهٔ مالک حسینی، جنبه‌ای کمتر دیده‌شده از او یعنی بُعد حکیمانه‌اش مورد بررسی قرار گرفته است. این اثر که ابتدا به زبان آلمانی منتشر شد و در سال ۱۳۸۸ با ترجمهٔ نشر هرمس به فارسی در دسترس قرار گرفت، در سال ۱۳۹۵ به‌عنوان «کتاب فصل فلسفه» معرفی شد. کتاب با نگاهی ژرف و رویکردی نوآورانه، افقی تازه برای پیوند میان فلسفه و حکمت می‌گشاید و توجه بسیاری از علاقه‌مندان فلسفه معاصر را برانگیخته است. این کتاب در چهار فصل تنظیم شده و هر فصل لایه‌ای متفاوت از نسبت میان حکمت و اندیشه یا زندگی ویتگنشتاین را آشکار می‌سازد. در فصل نخست، نویسنده با واکاوی موشکافانه آثار ویتگنشتاین، حضور مفهوم حکمت را—even به شکل ضمنی و پراکنده—نمایان می‌کند. در این بخش، خواننده با لایه‌های پنهانی آشنا می‌شود که نشان می‌دهد دغدغهٔ حکمت، هرچند به‌صراحت بیان نشده، در بافت اندیشهٔ ویتگنشتاین همواره جاری است. فصل دوم کتاب با تمرکز بر فلسفهٔ ویتگنشتاین، آن را نه صرفاً در قالبی تحلیلی، بلکه به‌منزلهٔ راهی برای رسیدن به حکمت معرفی می‌کند. در این نگاه، زبان و معنا تنها ابزارهایی برای کاوش در زندگی و درک ژرف‌تر جهان و خویشتن هستند؛ فلسفه‌ای که به‌مثابه گونه‌ای زندگی حکیمانه تصویر می‌شود و از تحلیل صرف فاصله می‌گیرد. در فصل سوم، نویسنده به جنبه‌های شخصی زندگی ویتگنشتاین می‌پردازد و پیوند مستقیم میان منش و رفتار او با اصول حکمت را روشن می‌سازد. در این بخش، فیلسوف نه‌تنها به‌عنوان نظریه‌پرداز، بلکه به‌عنوان انسانی که حکمت را در زیست روزمره‌اش متجلی کرده است، معرفی می‌شود. فصل پایانی کتاب به پرسشی بنیادین اختصاص دارد: «آیا ویتگنشتاین را می‌توان حکیم دانست؟» حسینی با رویکردی انتقادی و استدلال‌هایی مستند، این پرسش را از خلال زندگی و اندیشهٔ ویتگنشتاین پی می‌گیرد و کوششی نظام‌مند برای یافتن پاسخی متقن ارائه می‌کند. «ویتگنشتاین و حکمت» با نثری شفاف، ترجمه‌ای روان و تحلیلی دقیق، چشم‌اندازی جدید به فهم فلسفه و شخصیت ویتگنشتاین می‌گشاید. این کتاب فرصتی ارزشمند برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان فلسفهٔ معاصر فراهم می‌آورد تا ویتگنشتاین را نه‌تنها فیلسوف زبان، بلکه جست‌وجوگری در مسیر حکمت بشناسند. بااین‌حال، برخی نقدها نیز بر کتاب وارد شده است؛ از جمله کم‌توجهی به منابع انگلیسی و نیز غفلت از سنت حکمت اسلامی در تحلیل‌ها. این نکته می‌تواند در چاپ‌های بعدی به‌عنوان زمینه‌ای مهم برای تکمیل و بازنگری جدی مورد توجه قرار گیرد. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت: «ویتگنشتاین و حکمت» نه‌فقط اثری در باب فلسفهٔ زبان و معنا، بلکه دعوتی است به اندیشیدن و زیستنی حکیمانه‌تر؛ سفری فکری از فلسفه به حکمت و از اندیشه به زندگی.