کتاب دوره زبان‌شناسی عمومی اثر فردینان دوسوسور، ترجمه کوروش صفوی، انتشارات هرمس

کتاب «دوره زبان‌شناسی عمومی» (به فرانسوی: Cours de linguistique générale) اثری است که توسط شارل بالی و آلبر سشایه بر اساس یادداشت‌های درسی فردینان دو سوسور در دانشگاه ژنو، طی سال‌های ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۱ تدوین شد. این کتاب در سال ۱۹۱۶، پس از درگذشت سوسور منتشر گردید و به طور گسترده به عنوان نقطه آغاز زبان‌شناسی ساختاری شناخته می‌شود؛ رویکردی نوین در مطالعات زبان که در اروپا و ایالات متحده، در نیمه نخست قرن بیستم، رشد و گسترش فراوان یافت. یکی از برجسته‌ترین مفسران آثار سوسور، «روی هریس»، نقش و سهم او را در تحول زبان‌شناسی چنین توصیف می‌کند: زبان دیگر امری فرعی در درک ما از جهان نیست، بلکه نقطه محوری تجربه انسانی است. واژه‌ها صرفاً برچسب‌های صوتی یا ابزارهای کمکی برای برقراری ارتباط به شمار نمی‌آیند، بلکه محصولی جمعی از تعاملات اجتماعی هستند. زبان ابزاری حیاتی است که انسان‌ها به کمک آن، جهان خود را شکل داده، سازمان می‌بخشند و بیان می‌کنند. این نگاه نو به زبان در قرن بیستم، بر طیف گسترده‌ای از علوم انسانی تأثیر عمیق گذاشت؛ از جمله زبان‌شناسی، فلسفه، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی. هرچند سوسور علاقه اصلی خود را بر زبان‌شناسی تاریخی متمرکز کرده بود، اما دیدگاه‌های او، بنیان نظریه نشانه‌شناسی را نیز پی‌ریخت؛ نظریه‌ای که بعدها در حوزه‌های کاربردی بسیاری مورد استفاده قرار گرفت. نکته مهم آن‌که نسخه خطی یادداشت‌های اصلی سوسور در سال ۱۹۹۶ کشف شد و سپس با عنوان «نوشته‌هایی در زبان‌شناسی عمومی» انتشار یافت؛ اثری که تصویر دقیق‌تر و کامل‌تری از اندیشه‌های او ارائه می‌دهد. این کتاب و اندیشه‌های مطرح‌شده در آن، نقطه عطفی در تاریخ زبان‌شناسی به شمار می‌آید و همچنان مرجعی بنیادین در تحلیل زبان و نشانه‌شناسی محسوب می‌شود.