کتاب سیاست و یوتوپیا اثر فیلیپ پی وینر، ترجمه جمال محمدی، انتشارات فرهنگ جاوید

کتاب «سیاست و یوتوپیا» گزیده‌ای از یازده مقاله است که از بخش سیاسی مجموعه‌ی پنج‌جلدی «فرهنگ تاریخ اندیشه‌ها» انتخاب شده‌اند. هر مقاله به‌طور مستقل یکی از مفاهیم کلیدی در تاریخ فلسفه سیاسی را بررسی می‌کند. نویسندگان این مقالات همگی پژوهشگرانی هستند که در حوزه‌ی موضوع انتخابی خود تخصص دارند. متن‌ها از نظر ساختار علمی به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که بتوان از آن‌ها برای مطالعه‌ی ریشه‌ها و تحولات مفهومی اندیشه‌های سیاسی بهره گرفت؛ بدون آنکه متکی به روایت تاریخی خطی یا دیدگاهی خاص باشند. در این مجموعه، مفاهیمی چون یوتوپیا، لیبرالیسم، مارکسیسم و توتالیتاریسم جایگاهی محوری دارند. برای نمونه، مقاله‌ی مربوط به «مارکسیسم» به قلم سیدنی هوک نوشته شده است و در آن، پایه‌های فلسفی، تحولات تاریخی و پیامدهای سیاسی این اندیشه تحلیل می‌شود. کارل دیتریش براخر نیز در مقاله‌ی مربوط به «توتالیتاریسم»، با تمرکز بر قرن بیستم، این مفهوم را در بستر تاریخی آن بررسی می‌کند. از سوی دیگر، جان پلامناتز در مدخل «لیبرالیسم» به روند شکل‌گیری و بازتعریف این مفهوم در جریان تحولات سیاسی مدرن می‌پردازد. هر یک از این مقالات علاوه بر تعریف و توضیح مفهومی، زمینه‌های فکری و تاریخی هر اندیشه را نیز روشن می‌سازند. اگرچه عنوان کتاب «سیاست و یوتوپیا» است، اما موضوعات مطرح‌شده محدود به این حوزه نمی‌شود و طیف وسیعی از مباحث اندیشه‌ی سیاسی را دربرمی‌گیرد. یوتوپیا در این مجموعه بیشتر به‌مثابه یک ساختار ذهنی مورد توجه قرار گرفته است؛ ساختاری که هم ابزار نقد وضعیت موجود است و هم ابزاری برای طرح امکان‌های بدیل. نویسندگان کتاب تلاش کرده‌اند ایده‌های سیاسی را نه در قالب صورت‌های مجرد، بلکه در بستر تاریخی و اجتماعی آن‌ها مورد تحلیل قرار دهند تا نشان دهند چگونه مفاهیم سیاسی در پاسخ به شرایط خاص شکل گرفته یا دچار دگرگونی شده‌اند. بنابراین این مجموعه بیش از آنکه کتابی آموزشی برای ارائه‌ی تعاریف ساده باشد، اثری تحلیلی برای مطالعه‌ی تاریخ مفاهیم سیاسی است. «سیاست و یوتوپیا» به‌ویژه برای خوانندگانی مناسب است که مایل‌اند فراتر از تعاریف اولیه حرکت کنند و به ریشه‌های فکری و کاربردهای تاریخی اندیشه‌های سیاسی بپردازند. ساختار دایره‌المعارفی این اثر نیز باعث می‌شود هر مقاله به‌صورت مستقل قابل مطالعه باشد؛ با این حال، ارتباط مفهومی میان موضوعات مختلف در سراسر کتاب به‌خوبی حفظ شده است.