کتاب دختران عینکی اثر آنه نگری، ترجمه حسین فدایی حسین، انتشارات قطره

نمایشنامه‌ی «دختران عینکی» نوشته‌ی آنه نگری از آثار شاخص تئاتر نوجوانان (TYA) به شمار می‌آید؛ اثری که با نگاهی دقیق و انسانی به دنیای نوجوانی می‌پردازد و تجربه‌های روزمره‌ی دانش‌آموزان را در فضای مدرسه بازتاب می‌دهد. نگری در این نمایشنامه، موضوعاتی همچون فشار همسالان، قلدری در مدرسه، اضطراب اجتماعی و جست‌وجوی هویت فردی را با روایتی ساده، صمیمی و قابل‌همدلی به تصویر می‌کشد. داستان حول محور دختری به نام «کوین» شکل می‌گیرد؛ نوجوانی عادی که ناگهان درمی‌یابد برای دید بهتر باید عینک بزند. در ظاهر، این اتفاق ساده به نظر می‌رسد، اما در فضای رقابتی و گاه بی‌رحم مدرسه، همین تغییر می‌تواند برای یک نوجوان بحرانی جدی در شکل‌گیری هویت باشد. کوین از این نگران است که دیگران او را متفاوت یا ضعیف بدانند، به‌ویژه دختران محبوب مدرسه که رفتاری طردکننده و تحقیرآمیز دارند. ترس از قضاوت همسالان باعث می‌شود او در آغاز، ضعف بینایی خود را پنهان کند و از پذیرش واقعیت بگریزد. روند داستان زمانی دگرگون می‌شود که کوین با گروهی از دختران عینکی دیگر آشنا می‌شود. این آشنایی نقطه‌ی عطفی در درک و پذیرش خود واقعی اوست. به‌تدریج، نگاه کوین به خودش و جایگاهش در میان همسالان تغییر می‌کند و درمی‌یابد آنچه مایه‌ی خجالت تصور می‌کرد، می‌تواند به عاملی برای قدرت و اعتمادبه‌نفس تبدیل شود. یکی از محورهای اصلی نمایشنامه، مفهوم «پذیرش خود» است. آنه نگری با دقت نشان می‌دهد که ویژگی‌هایی که در نگاه نخست نشانه‌ی ضعف یا تفاوت به نظر می‌رسند، در حقیقت بخشی مهم از هویت فردی‌اند و ارزش درونی خود را دارند. برای بسیاری از نوجوانان، ظاهر بیرونی و قضاوت دیگران نقش تعیین‌کننده‌ای در اعتماد‌به‌نفس دارد. نویسنده با ظرافت بیان می‌کند که فشار اجتماعی برای شبیه بودن به دیگران، می‌تواند موجب اضطراب، پنهان‌کاری و احساس ناامنی شود؛ در حالی که رویارویی با افرادی که تفاوت‌های خود را پذیرفته‌اند، راهی تازه برای رشد شخصی و خودباوری می‌گشاید. نمایشنامه همچنین نگاهی دقیق به دینامیک قدرت در محیط مدرسه دارد. نگری با تبیین ساختارهای غیررسمی میان دانش‌آموزان، مانند گروه‌های محبوب و حاشیه‌نشین، نشان می‌دهد که چگونه این روابط به نوعی سلسله‌مراتب اجتماعی تبدیل می‌شوند و بر رفتار و تصمیم‌های فردی تأثیر می‌گذارند. در چنین فضایی، ترس از طرد شدن باعث می‌شود بسیاری از نوجوانان از ابراز خود واقعی‌شان خودداری کنند. اما نویسنده با تأکید بر همبستگی میان افرادی که در حاشیه قرار دارند، بر قدرت اتحاد و دوستی در برابر ساختارهای ناعادلانه‌ی اجتماعی تأکید می‌کند. از نظر سبک و ساختار، زبان این نمایشنامه ساده، روان و نزدیک به گفتار روزمره‌ی نوجوانان است. دیالوگ‌ها طبیعی و باورپذیر نوشته شده‌اند تا امکان اجرای روان و ارتباط عاطفی میان بازیگران و تماشاگران نوجوان فراهم شود. سادگی زبان، یکی از نقاط قوت اثر است؛ زیرا پیام‌های عمیق اثر را بی‌واسطه و روشن منتقل می‌کند. با این حال، همین سادگی ممکن است برای مخاطبان بزرگسال اندکی قابل پیش‌بینی به نظر برسد، چون پیرنگ داستان چندان پیچیده نیست و مسیر تحول شخصیت اصلی نسبتاً آشکار است. با وجود این، «دختران عینکی» اثری ارزشمند در ادبیات نمایشی نوجوانان به شمار می‌رود. اهمیت این نمایشنامه در توانایی آنه نگری در پرداخت صادقانه‌ی مسائل واقعی دوران نوجوانی است؛ مسائلی چون پذیرش تفاوت‌ها، شکل‌گیری اعتمادبه‌نفس و ایستادگی در برابر فشار همسالان. این اثر با داستانی ساده اما پرمفهوم یادآور می‌شود که تفاوت‌های فردی نه تنها مانعی در مسیر رشد اجتماعی نیستند، بلکه می‌توانند نقطه‌ی آغاز شکل‌گیری هویتی مستقل و روابط انسانی عمیق‌تر باشند.