کتاب بازی ریپلی اثر پاتریشیا های اسمیت، ترجمه شهریار وقفی پور، انتشارات هرمس

رمان «بازی ریپلی» اثر پاتریشیا های‌اسمیت، سومین جلد از مجموعه‌ی معروف «تام ریپلی» است که در سال ۱۹۷۴ منتشر شد. این اثر یکی از شاخص‌ترین رمان‌هایی‌ست که در آن تام ریپلی، ضدقهرمان پیچیده و فراموش‌نشدنی ادبیات جنایی قرن بیستم، نقشی محوری دارد. ریپلی تنها یک جنایتکار معمولی نیست؛ او انسانی با ذهنی ظریف، سرد و حسابگر است که همواره خواننده را میان داوری اخلاقی و شیفتگی به او معلق نگه می‌دارد. تام ریپلی در عین آن‌که قاتل و دروغ‌گوست و به‌راحتی هویت‌ها را تغییر می‌دهد، از جذابیتی درونی، نظمی دقیق و حسی زیبایی‌شناختی برخوردار است که او را از دیگر شخصیت‌های جنایی متمایز می‌سازد. او نه از روی خشونت، بلکه برای حفظ تعادل زندگی مطلوب و آرام خود دست به جنایت می‌زند؛ زندگی‌ای مرفه، منظم و بدون دردسر. ریپلی بیش از آن‌که نماد شر مطلق باشد، ناظری است سرد، دقیق و بی‌طرف که ضعف‌های دیگران را با فاصله‌ای اخلاقی زیر نظر دارد؛ همین ویژگی، او را به شخصیتی ماندگار در ادبیات جنایی تبدیل می‌کند. «بازی ریپلی» در دوره‌ی اقامت پاتریشیا های‌اسمیت در اروپا نوشته شده و داستان آن در شهری کوچک در فرانسه می‌گذرد. در این مرحله از زندگی، تام ریپلی دیگر شخصیتی جاه‌طلب و جویای پیشرفت به هر قیمت نیست. او اکنون ازدواج کرده، در خانه‌ای بزرگ و مرفه زندگی می‌کند و روزگارش را با نقاشی، سرگرمی‌های هنری و دیدار با دوستان سپری می‌سازد. اما آرامش ظاهری او با پیشنهاد یک مأموریت از سوی یکی از دوستان قدیمی‌اش برهم می‌خورد؛ پیشنهادی که ریپلی با ذهن حسابگر خود، آن را به «بازی‌ای مرگ‌بار» بدل می‌کند و شرایطی می‌آفریند تا مردی معمولی و بی‌تجربه، ناخواسته در این ماجرا درگیر شود. از نظر طرح و ساختار، این رمان یکی از منسجم‌ترین و هوشمندانه‌ترین آثار های‌اسمیت به شمار می‌آید. طراحی دقیق ماجرا و توطئه‌ی حساب‌شده‌ی ریپلی، «بازی ریپلی» را اثری پیچیده‌تر از دو رمان پیشین این مجموعه می‌کند. در این داستان، ریپلی بیش از همیشه در حاشیه می‌ماند و با دخالت‌هایی ظریف و سنجیده، روال زندگی فردی عادی را به مسیری مرگ‌بار سوق می‌دهد. پاتریشیا های‌اسمیت با نثری خونسرد، بی‌قضاوت و بی‌طرف، فروپاشی تدریجی مرزهای اخلاقی را به تصویر می‌کشد؛ فرایندی که نه ناگهانی، بلکه منطقی و حتی قابل‌درک جلوه می‌کند. او تمرکز خود را به‌جای معمای جنایت، بر روان‌شناسی خشونت و سرایت شر معطوف کرده است. «بازی ریپلی» بیش از یک رمان جنایی، مطالعه‌ای عمیق درباره‌ی اخلاق، تصادف و شکنندگی مرز میان انسان عادی و قاتل است. این اثر درخشان با شخصیت‌پردازی جذاب و مضمون فلسفی خود، برای دوست‌داران رمان‌های جنایی و روان‌شناختی، تجربه‌ای خواندنی و لذت‌بخش به شمار می‌آید.