کتاب میرا اثر کریستوفر فرانک، ترجمه لیلی گلستان، انتشارات نشر ثالث

رمان کوتاه اما عمیق «میرا» (Mortelle)، نوشتهٔ کریستوفر فرانک، اثری تکان‌دهنده در ژانر پادآرمان‌شهری است که با زبانی ساده و بی‌پیرایه، یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های انسان مدرن را مطرح می‌کند: آیا زندگی بدون فردیت هنوز معنا دارد؟ روایت در جامعه‌ای شکل می‌گیرد که در آن نظم، یکنواختی و کنترل، ارزش‌های مطلق به شمار می‌روند. جهانی بی‌حریم و شفاف که خانه‌ها دیوارهای ناپیدا دارند، روابط انسانی زیر ذره‌بین نظارت قرار گرفته و هرگونه تمایز فردی، تهدیدی برای ثبات جمع محسوب می‌شود. در این جهان سرد و مکانیکی، انسان‌ها نه به‌عنوان فرد، بلکه به‌صورت اجزایی از کلی بی‌چهره تعریف می‌شوند. در مرکز این ساختار کنترل‌شده، شخصیت‌هایی دیده می‌شوند که هنوز میل به عشق، آزادی و انتخاب را در درون خود حفظ کرده‌اند. «میرا» نماد همین مقاومت خاموش است؛ زنی که حضورش نظم به‌ظاهر بی‌نقص جامعه را دچار شکاف می‌سازد. رابطهٔ میان راوی و میرا تنها یک پیوند عاطفی نیست، بلکه شکلی از اعتراض است؛ اعتراضی در برابر جهانی که حتی احساسات نیز باید در چارچوب الگوهای ازپیش‌تعیین‌شده عمل کنند. ویژگی ممتاز «میرا» نسبت به بسیاری از رمان‌های مشابه، ایجاز و قدرت اثرگذاری آن است. کریستوفر فرانک بدون توصیف‌های طولانی و بی‌آن‌که به پیچیدگی‌های روایی پناه ببرد، جهانی خفقان‌آور خلق می‌کند که خواننده را به‌تدریج در خود فرو می‌برد. بسیاری از مخاطبان، این اثر را رمانی دانسته‌اند که با وجود کوتاهی، تا مدت‌ها پس از پایان در ذهن باقی می‌ماند و حس اضطراب، پرسش و تأمل را زنده نگه می‌دارد. «میرا» نه‌فقط داستانی روایی، بلکه هشداری فلسفی و اجتماعی است؛ هشداری دربارهٔ خطر ازمیان‌رفتن فردیت در جوامعی که امنیت، نظم و یکسان‌سازی را بر آزادی، تفاوت و انتخاب ترجیح می‌دهند. این رمان برای دوست‌داران ادبیات اندیشه‌محور، نقد اجتماعی و داستان‌های پادآرمان‌شهری، اثری خواندنی و ژرف‌نگر است—حتی اگر فضای سرد و تلخ آن برای هر خواننده‌ای دل‌پذیر نباشد.