کتاب پوپولیسم چیست؟ اثر یان ورنر مولر، ترجمه بابک واحدی، انتشارات بیدگل

کتاب «پوپولیسم چیست؟» نوشته‌ی «یان ورنر مولر» توسط انتشارات بیدگل منتشر شده است. این اثر به یکی از مفاهیم مهم علوم سیاسی، یعنی «پوپولیسم» می‌پردازد؛ مفهومی که به طیفی از مواضع و گرایش‌های سیاسی اشاره دارد و بر ایده‌ی «مردم» در برابر «نخبگان» تأکید می‌کند. پوپولیسم اغلب با احساسات ضد نظام و ضد سیاسی همراه است و در شکل‌گیری گفتمان‌های اعتراضی و مردمی نقش برجسته‌ای دارد. اصطلاح «پوپولیسم» نخستین‌بار در اواخر قرن نوزدهم رواج یافت و از آن زمان تاکنون برای توصیف سیاستمداران، احزاب و جنبش‌های مختلف، اغلب با بار معنایی منفی، به کار رفته است. در علوم سیاسی و دیگر شاخه‌های علوم اجتماعی، تعریف واحدی از پوپولیسم وجود ندارد و تعاریف گوناگونی برای آن ارائه شده است؛ به‌گونه‌ای که برخی پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند این اصطلاح به‌کلی کنار گذاشته شود. پوپولیست‌ها در نحوه‌ی تعریف «مردم» با یکدیگر تفاوت دارند. این تعریف ممکن است بر اساس مرزهای طبقاتی، قومی یا ملی شکل گیرد. آنان معمولاً «نخبگان» را مجموعه‌ای از تشکیلات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و رسانه‌ای می‌دانند که به‌صورت یکپارچه و همگن تصویر می‌شوند و متهم‌اند که منافع خود ــ و گاه منافع گروه‌های دیگر مانند شرکت‌های بزرگ، کشورهای خارجی یا مهاجران ــ را بالاتر از منافع «مردم» قرار می‌دهند. احزاب و جنبش‌های پوپولیستی اغلب با رهبری شخصیت‌هایی کاریزماتیک و تأثیرگذار شناخته می‌شوند؛ افرادی که خود را «صدای مردم» معرفی می‌کنند و با استفاده از زبان ساده و احساسی، پیوندی مستقیم با توده‌ها برقرار می‌سازند. بر پایه‌ی رویکرد ایدئولوژیک، پوپولیسم می‌تواند با ایدئولوژی‌های گوناگونی همچون ناسیونالیسم، لیبرالیسم یا سوسیالیسم درآمیزد. از همین‌رو، پوپولیسم در سراسر طیف سیاسی چپ و راست قابل مشاهده است و گونه‌های مختلفی از جمله پوپولیسم چپ‌گرا و پوپولیسم راست‌گرا را دربر می‌گیرد.