زنان کتابخوان خطرناکند اثر اشتفان بولمان، ترجمه فاطمه ترابی، انتشارات نشر ثالث

آگاهی و برابری از آغاز شکل‌گیری جنبش‌های چپ تا امروز، دو مسئله‌ی بنیادین و محوری بوده‌اند. به همین دلیل زنان در تاریخ جنبش‌های رهایی‌بخش چپ طی دو قرن اخیر همواره نقشی کلیدی و تأثیرگذار داشته‌اند، زیرا موضوع آگاهی و برابری همواره از مطالبات اصلی جنبش‌های زنان نیز به شمار آمده است. بررسی روند تاریخ نشان می‌دهد که در طول قرن‌ها، با جلوگیری از آموزش زنان در علوم غیردینی تلاش شده است تا مانع از حضور آن‌ها در عرصه‌های قدرت، تصمیم‌گیری و برابری‌خواهی شوند. کتاب «زنان کتابخوان خطرناکند» دقیقاً بر همین مبنا شکل گرفته و بر تاریخ نابرابری در جوامع بشری متمرکز است؛ تاریخی که نه‌تنها سراسر تبعیض بوده بلکه حتی در تقسیم دانش و آگاهی میان زن و مرد نیز نابرابری عمیق ایجاد کرده است. در نگاه تاریخی جامعه، زنان آگاه تنها از دو منظر دیده می‌شدند: یا قدیس خطاب می‌شدند یا جادوگر. قدیس بودن به معنای خدمت به خدای مردسالار بود و جادوگر خواندن مترادف با خدمت به شیطان. اشتفان بولمان در کتاب «زنان کتابخوان خطرناکند» با نگاهی به این گذشته تاریک، در اکنون می‌ایستد و چشم به آینده می‌دوزد. او بر این باور است که پیروزی جنبش‌های ترقی‌خواه، در گرو آگاهی است؛ آگاهی‌ای که شرط بنیادین هر حرکت اجتماعی محسوب می‌شود. تاریخ زنان کتابخوان، تاریخی پرفرازونشیب است. زنانی که عطش سیری‌ناپذیر برای مطالعه و کسب دانش داشته‌اند، بارها با محکومیت اجتماعی روبه‌رو شده‌اند؛ آنان به بی‌ایمانی، بی‌عفتی یا حتی جادوگری متهم شده‌اند. با این حال، «زنان کتابخوان خطرناکند» تصویری متفاوت ارائه می‌دهد؛ تصویری از زنانی که با کتاب‌خواندن خود جهان را دگرگون کردند و برای دشمنان آزادی، برابری و آگاهی، به حقیقتی خطرناک بدل شدند.