کتاب چرا به علم اعتماد کنیم؟ اثر نیومی اورسکیز، ترجمه میثم محمدامینی، انتشارات فرهنگ نشر نو

آیا پزشکان واقعاً می‌دانند چه می‌گویند وقتی تأکید می‌کنند واکسن زدن خطری ندارد؟ آیا باید سخنان متخصصان اقلیم‌شناسی را باور کنیم که پیوسته دربارهٔ خطرات گرمایش جهانی هشدار می‌دهند؟ چرا باید به علم اعتماد کنیم در حالی‌که سیاستمداران ما چنین اعتمادی نشان نمی‌دهند؟ چگونه می‌توان معرفت علمی ــ و حتی خودمان ــ را از دست کسانی حفظ کرد که علم را به دلیل تهدید منافعشان انکار می‌کنند؟ در روزگار اخبار جعلی، گسترش شبه‌علم و زمانی که ایدئولوژی‌ها و نظرات غیرعلمی بر شواهد تجربی و روش علمی سایه افکنده‌اند، پرسش اصلی این است: علم چه پاسخی دارد و کی می‌توان یا نمی‌توان به آن اعتماد کرد؟ نائومی اورسکیز در این کتاب مهم، پاسخی روشن و جسورانه به این پرسش‌ها ارائه می‌دهد. او نشان می‌دهد که چرا ماهیت اجتماعی معرفت علمی، نه تنها بزرگ‌ترین نقطهٔ قوت آن است بلکه مهم‌ترین دلیل برای اعتماد ما به علم محسوب می‌شود. اورسکیز با بررسی تاریخ و فلسفهٔ علم از اواخر قرن نوزدهم تا امروز توضیح می‌دهد که برخلاف تصور رایج، «روش علمی واحد و یکپارچه‌ای» وجود ندارد. آنچه اعتباربخشی به دانش علمی را ممکن می‌سازد، فرآیندهای اجتماعی دقیق و مداومی است که طی آن‌ها ادعاها به‌طور پیوسته به نقد و بررسی گذاشته می‌شوند. او اذعان می‌کند که این فرآیندها کامل و بی‌نقص نیستند، چرا که هرجا انسان حضور دارد خطا نیز امکان‌پذیر است؛ با این حال، علم با درس گرفتن از اشتباهات گذشتگان توانسته است بر اعتبار خود بیفزاید. از نگاه اورسکیز، «اجماع» مهم‌ترین شاخص برای تشخیص زمان حل شدن یک مسئلهٔ علمی و همچنین معیاری برای اطمینان از قابل‌اعتماد بودن معرفت تولیدشده است. این کتاب که بر پایهٔ سخنرانی‌های تنر دربارهٔ ارزش‌های انسانی در دانشگاه پرینستون به نگارش درآمده، اثری است تفکربرانگیز و کاملاً متناسب با نیازهای امروز. واکنش‌های انتقادی اندیشمندان برجسته در حوزه‌های علوم سیاسی، تاریخ و فلسفهٔ علم و به‌ویژه اقلیم‌شناسی بر غنای آن افزوده است. همچنین مقدمهٔ روشنگر کتاب، نوشتهٔ استیون مسیدو ــ نظریه‌پرداز سیاسی ــ اهمیت و ارزش این اثر را بیش از پیش آشکار می‌سازد.