کتاب کلیات نظامی گنجوی (2 جلدی) اثر نظامی گنجوی، انتشارات زوار

الیاس بن یوسف، متخلّص به نظامی، شاعر نامدار سده ششم هجری است که در شهر گنجه، واقع در جمهوری آذربایجان کنونی، چشم به جهان گشود. چنان‌که از سروده‌های او برمی‌آید، تا پایان عمر در همان شهر زیست؛ اما بر اساس شواهد موجود در اشعارش، اصل و نسب او به عراق عجم بازمی‌گردد. در دریای گسترده شعر و ادب فارسی، حکیم نظامی گنجوی جایگاهی بلند دارد و از برجسته‌ترین سرایندگان این میراث درخشان به شمار می‌آید. «مخزن‌الاسرار» نخستین اثر اوست که به نام ملک فخرالدین بهرام‌شاه، پادشاه ارّان و جان، در سال ۵۵۲ هجری به پایان رسید. پس از آن، سرودن «خسرو و شیرین» را آغاز کرد؛ اثری که به نام ابوطالب طغرل بن ارسلان، پادشاه سلجوقی، و نیز اتابک شمس‌الدین ابوجعفر محمد ایلدگز ملقب به جهان‌پهلوان و برادرش اتابک قزل‌ارسلان نگاشته شد. این منظومه حدود سال ۵۷۳ هجری آغاز و در سال ۵۷۶ هجری به پایان رسید. دیگر شاهکار نظامی، «لیلی و مجنون»، به خواست ابوالمظفر شروان‌شاه ـ که از نسل بهرام چوبین بود ـ سروده شد. این منظومه در مدتی بسیار کوتاه، تنها چهار ماه، به پایان رسید و در سال ۵۸۵ هجری تکمیل شد. نظامی گنجوی با این آثار ارزشمند، نام خویش را در تاریخ ادب فارسی جاودانه ساخت و جایگاه بی‌بدیلی در میان بزرگان شعر و اندیشه ایرانی به دست آورد.