کتاب فرمان قتل‌عام اثر تانر آکچام، ترجمه آتوسا سمیعی، انتشارات نشانه

نسل‌کشی ارمنی‌ها یکی از فاجعه‌های بزرگ تاریخ معاصر است که با نام‌های «هولوکاست ارامنه»، «پاکسازی نژادی» و «کشتار ارامنه» نیز شناخته می‌شود. در میان خود ارمنی‌ها، این رویداد به‌عنوان «جنایت بزرگ» یاد می‌شود. این نسل‌کشی برنامه‌ای عمدی و از پیش طراحی‌شده برای نابودی جمعیت گسترده ارامنه در قلمرو امپراتوری عثمانی بود. این جنایت در جریان جنگ جهانی اول و در فاصله سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ میلادی، به دستور دولتمردان عثمانی و رهبران جنبش ترکان جوان به اجرا درآمد. روش‌های به‌کارگرفته‌شده در این کشتار جمعی شامل تبعیدهای اجباری به مناطق بیابانی و دورافتاده بود؛ مکان‌هایی که عملاً مرگ تدریجی و حتمی تبعیدشدگان را رقم می‌زد. برآوردها نشان می‌دهد که در جریان این فاجعه بین یک تا یک‌ونیم میلیون نفر از ارامنه به قتل رسیدند. یکی از اسناد مهم درباره این رویداد کتاب «فرمان قتل‌عام» است که شواهد و یافته‌های تازه‌ای ارائه می‌دهد. این کتاب فرمان‌های صادرشده از سوی طلعت پاشا، یکی از مقامات بلندپایه عثمانی را درباره کشتار جمعی ارامنه تأیید می‌کند. این در حالی است که طی دهه‌های گذشته، مخالفان وقوع نسل‌کشی می‌کوشیدند این اسناد و همچنین خاطرات نعیم افندی، مأمور دولت عثمانی که دربرگیرنده بخشی از همان فرمان‌ها بود، جعلی و ساختگی جلوه دهند. نسل‌کشی ارامنه به‌عنوان یک جنایت تاریخی، نه‌تنها در تاریخ ارمنیان بلکه در حافظه جمعی ملت‌ها و در مباحث حقوقی و سیاسی جهان معاصر جایگاهی ویژه پیدا کرده است.