کتاب خرد رنج‌آموخته اثر هیوبرت دریفوس، ترجمه زانیار ابراهیمی، انتشارات هرمس

دریفوس نخستین جلسه شرح «اورستیا» را به پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و رفع برخی ابهامات دانشجویان اختصاص می‌دهد. او تأکید می‌کند که این جلسه، علاوه بر جنبه آموزشی، از نظر مفهومی نیز مقدمه‌ای ضروری برای درک سه‌گانه آیسخولوس است. به باور او، اگرچه بهتر است همه شرح‌های این مجموعه به ترتیب ارائه‌شده مطالعه شوند، اما پیوند وجودی و تاریخی عمیقی که میان دو شیوه بودن یونانیان، یعنی «فوزیس» (اودیسه) و «پونسیس» (اورستیا) وجود دارد، رعایت تقدم و تأخر در خواندن این دو اثر را به امری اجتناب‌ناپذیر تبدیل می‌کند. از زاویه‌ای دیگر نیز می‌توان بر اهمیت توالی این شرح‌ها تأکید کرد. ما ابتدا با دو شعرِ زمانه عسرت، یعنی «برادران کارامازوف» و «موبی دیک»، آغاز کردیم؛ آثاری که درد نیهیلیسم را عمیق‌تر و اثرگذارتر از هر اثر هنری دیگر بازمی‌تابانند. سپس به «کمدی الهی» رسیدیم که جلوه‌ای شفاف از هستی‌شناسی آغازینِ طلیعه نیهیلیسم را ترسیم می‌کند. سرانجام با «اودیسه» و «اورستیا» مسیر را به پایان می‌رسانیم؛ آثاری که به زعم دریفوس، سرچشمه و خاستگاه هر شعر زمانه عسرت به شمار می‌آیند و دیگر آثار بزرگ ادبی، ناگزیر ماده و مصالح خود را از آن‌ها وام می‌گیرند. مفهوم «احوال وجودی» در این میان نقش سنگ‌بنایی ایفا می‌کند؛ سنگ‌بنایی که بر آن، مسیحیت جوهرزدوده داستایفسکی و نیز عالم‌گردی رادیکال اسماعیل استوار می‌گردند. دریفوس در پی آن است تا همان روزگاران روشن و هواهای خوشی را که ملویل جست‌وجو می‌کرد، دوباره به چشم دانشجویان بنمایاند. او بر این باور است که تنها تابلوی راهنمای ملویل کافی نیست، بلکه باید تا سرحد امکان در آن «هوای پاکِ از دست‌رفته» تنفس کرد تا بتوان از رنجابه‌های نیهیلیسم مدرن رها شد. علاقه دریفوس به «اورستیا»ی آیسخولوس چنان شدید است که در یکی از جلسات پیشین، هنگام شرح «اودیسه»، بی‌پرده به دانشجویان می‌گوید حتی اندیشیدن به «اورستیا» نیز چنان او را متأثر می‌سازد که اشک در چشمانش حلقه می‌زند.