کتاب درآمدی انتقادی بر تاریخ عکاسی ایران اثر حسن زین الصالحین، انتشارات کتاب پرگار

متن پیش رو تلخیصی از پایان‌نامه‌ی من در مقطع کارشناسی ارشد عکاسی است که حدود هشت سال پیش در دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران تدوین شد. در آن دوران، هرچند تا اندازه‌ای درگیر وجوه زیباشناختی تصویر بودم، تمرکز اصلی من بر ابعاد مفهومی و فلسفی ذاتی عکاسی قرار داشت. با این حال، آنچه بیش از همه برایم جذاب و مسئله‌برانگیز جلوه می‌کرد، کارکردهای سیاسی و اجتماعی این رسانه‌ی دموکراتیک و تأثیر گسترده‌ی آن بر زندگی روزمره، از سطحی‌ترین تا عمیق‌ترین لایه‌های حیات اجتماعی انسان بود. از سوی دیگر، مطالعه‌ی تاریخ، به‌ویژه تاریخ ایران، در گذر زمان برای من تنها به یک خوانش صرف محدود نماند، بلکه به مسئله‌ای عمیق‌تر و چالش‌برانگیزتر بدل شد. باید اذعان کنم که ورود به عرصه‌ی هنر، و مشخصاً عکاسی، نقطه‌ی عطفی بود که توانست دغدغه‌های فکری من در زمینه‌های هنر، تاریخ، فلسفه و نیز مسائل سیاسی و اجتماعی را به یکدیگر پیوند دهد و مرا به‌طور جدی به مسیر پژوهش و تحقیق آکادمیک سوق دهد. تاریخ‌نگاری‌های سنتی و صرفاً گاه‌شمارانه‌ی تاریخ عکاسی ایران برای من چندان جاذبه‌ای نداشت که بخواهم در همان مسیر تحقیق دیگری را دنبال کنم. در نگاه من، این آثار و منابع، در کنار عکس‌های تاریخی، به‌منزله‌ی مواد خام ارزشمند و غنی محسوب می‌شدند که می‌توانستند بستری تازه برای تفکر و پژوهش فراهم آورند.