کتاب جستارهای زیبایی شناختی اثر دیوید هیوم، ترجمه محسن کرمی، انتشارات کرگدن
کتاب جستارهای زیبایی شناختی اثر دیوید هیوم، ترجمه محسن کرمی، انتشارات کرگدن
ناشر : کرگدن
ضمانت بازگشت کالا - خرید آسان
رقعیقطع
۱۴۰۱سال انتشار شمسی
۱۶۰تعداد صفحه
دیدگاههای دیوید هیوم درباره نظریه زیباییشناسی و فلسفه هنر را میتوان در آثار او پیرامون نظریه اخلاق و نیز در مجموعهای از مقالاتش مشاهده کرد. هرچند معمولاً توجه اصلی به دو مقاله مشهور «از معیار ذوق» و «تراژدی» معطوف میشود، باید توجه داشت که اندیشههای هیوم در باب هنر و داوری زیباییشناختی ارتباط عمیق و سازمانیافتهای با فلسفه اخلاقی او و همچنین با نظریههایش درباره اندیشه و عاطفه انسانی دارد.
هرچند نظریه ذوق و زیبایی هیوم بهطور کامل اصالت ندارد، استدلالهای او تحلیلی دقیق و نظاممند از مفاهیم زیباشناختی ارائه میدهد و نشاندهنده بالاترین سطح اندیشه فلسفی اوست. با این حال، کاربرد اصطلاحات باستانی و گاه پیچیدهی او، در بعضی موارد مانعی برای فهم آسان آثارش میشود و همین امر سبب برداشتها و تفسیرهای متفاوت و حتی متناقض از مواضع او شده است.
نظریه زیباییشناختی هیوم تا نیمه دوم قرن بیستم کمتر مورد توجه قرار داشت، اما با شناختهشدن تدریجی جایگاه او در میان فیلسوفان انگلیسیزبان، علاقه به تمامی جنبههای فلسفی آثارش دوباره احیا شد. با وجود این، اغلب بحثهای مرتبط با زیباییشناسی هیوم همچنان بر مقاله متأخر او با عنوان «از معیار ذوق» که در سال ۱۷۵۷ منتشر شد، متمرکز مانده است.
هیوم در این مقاله تصریح میکند که این «احساس» است و نه «تفکر» که ما را آگاه میسازد یک اثر زیباست یا زشت، یا اینکه یک عمل دارای فضیلت است یا مبتنی بر رذیلت. به بیان او، همین احساس سرچشمه ستایش یا تحسین ماست. از دیدگاه هیوم، احساسات زیباشناختی و اخلاقی نهتنها مقدمه و شالودهی هرگونه قضاوت بعدی ما به شمار میروند، بلکه بهخودیخود حامل ارزش زیباشناختی و اخلاقی هستند. در واقع، احساس همان چیزی است که زیبایی یک شیء را آشکار میکند و همان چیزی است که فضیلت یک عمل اخلاقی را معنا میبخشد.
هیوم معتقد است احساسات تنها سرچشمه ارزشهاییاند که رفتارها و فعالیتهای انسانی را هدایت میکنند. از منظر او، «ذوق» نیرویی خلاقانه است که با بهرهگیری از رنگهای برخاسته از احساسات درونی، جلوهای تازه به جهان میبخشد. نتیجه این فرآیند، آفرینشی دوباره است که در قالب مفاهیمی چون زیبایی و زشتی، فضیلت و رذیلت ظهور پیدا میکند.
با این حال، هیوم هشدار میدهد که ماهیت احساس هرچند بنیادین است، اما اغلب بدون تأمل فلسفی، بهگونهای سطحی و نادرست بهعنوان ویژگی درونی «اشیا» قلمداد میشود. این برداشت عامیانه، همان جایی است که تفاوت میان نگاه فلسفی هیوم و برداشت غیرنقادانه از تجربههای زیباییشناختی آشکار میشود.
دیدگاههای دیوید هیوم درباره نظریه زیباییشناسی و فلسفه هنر را میتوان در آثار او پیرامون نظریه اخلاق و نیز در مجموعهای از مقالاتش مشاهده کرد. هرچند معمولاً توجه اصلی به دو مقاله مشهور «از معیار ذوق» و «تراژدی» معطوف میشود، باید توجه داشت که اندیشههای هیوم در باب هنر و داوری زیباییشناختی ارتباط عمیق و سازمانیافتهای با فلسفه اخلاقی او و همچنین با نظریههایش درباره اندیشه و عاطفه انسانی دارد.
هرچند نظریه ذوق و زیبایی هیوم بهطور کامل اصالت ندارد، استدلالهای او تحلیلی دقیق و نظاممند از مفاهیم زیباشناختی ارائه میدهد و نشاندهنده بالاترین سطح اندیشه فلسفی اوست. با این حال، کاربرد اصطلاحات باستانی و گاه پیچیدهی او، در بعضی موارد مانعی برای فهم آسان آثارش میشود و همین امر سبب برداشتها و تفسیرهای متفاوت و حتی متناقض از مواضع او شده است.
نظریه زیباییشناختی هیوم تا نیمه دوم قرن بیستم کمتر مورد توجه قرار داشت، اما با شناختهشدن تدریجی جایگاه او در میان فیلسوفان انگلیسیزبان، علاقه به تمامی جنبههای فلسفی آثارش دوباره احیا شد. با وجود این، اغلب بحثهای مرتبط با زیباییشناسی هیوم همچنان بر مقاله متأخر او با عنوان «از معیار ذوق» که در سال ۱۷۵۷ منتشر شد، متمرکز مانده است.
هیوم در این مقاله تصریح میکند که این «احساس» است و نه «تفکر» که ما را آگاه میسازد یک اثر زیباست یا زشت، یا اینکه یک عمل دارای فضیلت است یا مبتنی بر رذیلت. به بیان او، همین احساس سرچشمه ستایش یا تحسین ماست. از دیدگاه هیوم، احساسات زیباشناختی و اخلاقی نهتنها مقدمه و شالودهی هرگونه قضاوت بعدی ما به شمار میروند، بلکه بهخودیخود حامل ارزش زیباشناختی و اخلاقی هستند. در واقع، احساس همان چیزی است که زیبایی یک شیء را آشکار میکند و همان چیزی است که فضیلت یک عمل اخلاقی را معنا میبخشد.
هیوم معتقد است احساسات تنها سرچشمه ارزشهاییاند که رفتارها و فعالیتهای انسانی را هدایت میکنند. از منظر او، «ذوق» نیرویی خلاقانه است که با بهرهگیری از رنگهای برخاسته از احساسات درونی، جلوهای تازه به جهان میبخشد. نتیجه این فرآیند، آفرینشی دوباره است که در قالب مفاهیمی چون زیبایی و زشتی، فضیلت و رذیلت ظهور پیدا میکند.
با این حال، هیوم هشدار میدهد که ماهیت احساس هرچند بنیادین است، اما اغلب بدون تأمل فلسفی، بهگونهای سطحی و نادرست بهعنوان ویژگی درونی «اشیا» قلمداد میشود. این برداشت عامیانه، همان جایی است که تفاوت میان نگاه فلسفی هیوم و برداشت غیرنقادانه از تجربههای زیباییشناختی آشکار میشود.
دستههای مرتبط
کتابفلسفه و منطقنظریات و مکاتب فلسفیهنرپژوهش هنرفلسفه و منطقنظریات و مکاتب فلسفینظریات و مکاتب فلسفیهنرپژوهش هنرپژوهش هنر
تضمین کیفیت
محصول اصلی
پرداخت امن
ارسال سریع
پدیدآورندگان
کتاب جستارهای زیبایی شناختی اثر دیوید هیوم، ترجمه محسن کرمی، انتشارات کرگدن