کتاب ایدئالیسم آلمانی اثر ویل دادلی، ترجمه علیرضا حسن پور، انتشارات نقش و نگار

ایدئالیسم آلمانی به دوره‌ای درخشان از تاریخ فلسفه اشاره دارد که با انتشار اثر سترگ ایمانوئل کانت، «نقد عقل محض»، آغاز شد و با مرگ گئورگ ویلهلم فریدریش هگل به پایان رسید. آثار فیلسوفان این دوره با وجود پیچیدگی و دشواری در مطالعه، همچنان در مباحث فلسفی و علوم انسانی امروز حضوری پررنگ و زنده دارند و الهام‌بخش بسیاری از نظریه‌های معاصرند. کتاب «ایدئالیسم آلمانی» نوشتهٔ ویل دادلی، تلاشی است برای روشن ساختن مفاهیم عمیق و دشوار فیلسوفان این دوره و ارائهٔ توضیحاتی قابل فهم برای خوانندگانی که پیش‌تر آشنایی اندکی با اندیشه‌های ایدئالیسم آلمانی داشته‌اند. پرسش محوری این کتاب آن است که «چرا ایدئالیسم آلمانی مهم است؟» دادلی کتاب خود را با مقدمه‌ای آغاز می‌کند که در آن پیش‌زمینهٔ تاریخی و فکری شکل‌گیری ایدئالیسم آلمانی پیش از کانت بررسی می‌شود. در این بخش به موضوعاتی همچون ظهور مدرنیته، برجسته‌شدن جایگاه عقل و اهمیت یافتن آزادی پرداخته می‌شود. فصل دوم کتاب به ایدئالیسم استعلایی کانت اختصاص دارد. نویسنده در این فصل به زبانی روشن نشان می‌دهد که کانت چگونه حدود شناخت علمی را مشخص می‌کند و آزادی را از چه منظری تبیین می‌نماید. فصل سوم به منتقدان کانت، به‌ویژه فریدریش هاینریش یاکوبی، می‌پردازد و انتقادات آن‌ها از نظام استعلایی کانت را شرح می‌دهد. در فصل چهارم نوبت به یوهان گوتلیب فیشته می‌رسد. دادلی نظام فلسفی فیشته را ادامه‌ای از نظام کانتی معرفی می‌کند که هدف آن بنیان‌گذاری ایدئالیسمی علمی و نظام‌مند است. فصل پنجم به فردریش شلینگ اختصاص دارد. نویسنده سیر فکری شلینگ را که عموماً به سه دورهٔ متقدم، میانی و متأخر تقسیم می‌شود، در این کتاب به‌طور خلاصه در دو دورهٔ نخست بررسی کرده است. در فصل ششم، به هگل به‌عنوان بزرگ‌ترین فیلسوف ایدئالیسم آلمانی پرداخته می‌شود و جایگاه او در تکامل این جریان فلسفی تبیین می‌گردد. سرانجام در فصل هفتم و پایانی، دادلی بار دیگر به سه مفهوم محوری عقلانیت، آزادی و مدرنیته بازمی‌گردد و آن‌ها را در پرتو ایدئالیسم آلمانی مورد بازاندیشی قرار می‌دهد. یکی از ویژگی‌های مهم این کتاب جنبهٔ آموزشی آن است. به همین سبب در پایان هر فصل بخشی با عنوان «نتیجه‌گیری» و همچنین «خلاصهٔ نکات کلیدی» آمده است که برای دانشجویان و علاقه‌مندان بسیار مفید است. افزون‌براین، دادلی منابع فراوانی برای مطالعهٔ بیشتر معرفی کرده و مسیر پژوهش عمیق‌تر را در اختیار خوانندگان قرار داده است. با توجه به ساختار آموزشی و جامع کتاب، «ایدئالیسم آلمانی» هم برای دانشجویان فلسفه و هم برای علاقه‌مندان عمومی به اندیشه‌های فیلسوفان آلمانی منبعی معتبر و ارزشمند به شمار می‌آید.