کتاب چشیدن طعم وقت اثر جمال الدین ابوروح لطف الله بن ابی سعیدبن ابی سعد، انتشارات سخن

ابوسعید ابوالخیر در میان عارفان جایگاهی ممتاز و استثنایی دارد و نام او با عرفان و شعر فارسی پیوندی عمیق یافته است. به گونه‌ای که در بخشی مهم از سنت شعری فارسی، چهره او در کنار بزرگانی چون مولوی و خیام قرار می‌گیرد، با این تفاوت که خود ابوسعید شعر چندانی نسروده است. در تاریخ اندیشه‌های عرفانی، او در صدر متفکران این عرصه پهناور قرار دارد و هم‌ردیف با بزرگانی همچون حلاج، بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی شناخته می‌شود. نبوغ و استعداد شگرف او از همان دوران کودکی برای اهل معرفت آشکار بود. تمام عمرش را صرف پرورش و تربیت مریدان کرد و در مسیر گسترش اندیشه‌های عرفانی خویش لحظه‌ای آرام نگرفت. در سال ۵۹۹ هجری، نوهٔ او، محمد منور، کتاب ارزشمند «اسرارالتوحید» را در شرح زندگی، احوال و اندیشه‌های شیخ ابوسعید ابوالخیر نوشت و میراثی ماندگار بر جای گذاشت. همچنین ابن‌سینا پس از ملاقات با او جمله‌ای گفت که عمق مقام عرفانی شیخ را نشان می‌دهد: «هر چه من می‌دانم، او می‌بیند.» ابوسعید ابوالخیر نه‌تنها در مقام یک عارف بزرگ، بلکه در قامت چهره‌ای اثرگذار بر تاریخ عرفان و شعر فارسی حضور دارد؛ نامی که همچنان در کنار مولوی، خیام و دیگر عارفان بزرگ، با شکوه و اهمیت به یاد آورده می‌شود.