کتاب عزازیل اثر باریس آکونین، ترجمه یلدا بیدختی نژاد، انتشارات برج

رمان «عزازیل» نخستین جلد از مجموعه رمان‌های کارآگاهی تاریخی اراست فاندورین، اثر بوریس آکونین نویسنده روسی است. این کتاب همانند بسیاری از شاهکارهای ادبیات روسیه، سرشار از معماهای جنایی، تعقیب‌وگریزهای پرتنش و شخصیت‌هایی چندلایه و متفاوت است. داستان در تاریخ ۱۳ مه ۱۸۷۶ آغاز می‌شود؛ جایی که یک دانشجو به نام پیوتر کوکورین در پارکی عمومی، میان نگاه‌های مبهوت یک زن نجیب‌زاده جوان و زیبا به نام الیزاته فون اورت-کولوکولتسوا، دست به خودکشی می‌زند. در وصیت‌نامه‌اش، تمام ثروت هنگفت خود را به مؤسسه تازه‌تأسیس «خانه آستیر» در مسکو می‌بخشد؛ شبکه‌ای بین‌المللی از مدارس ویژه پسران یتیم که به همت یک بانوی انگلیسی به نام لیدی آستایر بنیان‌گذاری شده بود. پرونده این خودکشی ساده و ظاهراً بسته، به دست اراست فاندورین جوان می‌افتد؛ کارآگاهی بی‌تجربه و ۲۰ ساله که اولین پرونده مهم خود را آغاز می‌کند. او در نخستین گام با الیزاته گفت‌وگو می‌کند و در همان دیدار، شیفته او می‌شود. اما خیلی زود سرنخ‌ها نشان می‌دهد که کوکورین هنگام مرگ، مشغول بازی خطرناک «رولت روسی» (که در رمان به آن «رولت آمریکایی» گفته شده) با دانشجویی دیگر به نام اختیرتسف بوده است. فاندورین با پیگیری سرنخ‌ها، به سراغ زنی مرموز و دارای جاذبه‌ای تیره‌فام به نام آمالیا بژتسکایا می‌رود؛ زنی که تصویرش را پیش‌تر در اتاق کوکورین دیده بود. در خانه او، مردان بسیاری در رفت‌وآمد هستند و آمالیا ظاهراً با افسر ارتش، کنت زوروف، رابطه‌ای نزدیک دارد. در همان‌جا، فاندورین دوباره اختیرتسف را ملاقات می‌کند. پس از ترک خانه بژتسکایا، اختیرتسف در حین گفت‌وگویی اعتراف می‌کند که ایده بازی مرگبار رولت روسی از آمالیا بوده است. در حالی که به نظر می‌رسید معمای خودکشی کوکورین تقریباً روشن شده، ناگهان مردی ناشناس با چشمان سفید به اختیرتسف حمله کرده و او را با ضربات چاقو می‌کشد. مهاجم تلاش می‌کند فاندورین را نیز از میان بردارد، اما تنها پیش از ناپدید شدن، یک واژه مرموز را زمزمه می‌کند: «عزازیل». این قتل ناگهانی، ماجرای پرونده را از حد یک خودکشی ساده فراتر می‌برد و نگاه‌ها را به سازمانی مخوف جلب می‌کند. با پیشروی داستان، فاندورین رئیس جدیدی پیدا می‌کند؛ ایوان برلینگ، کارآگاهی کارکشته و آشنا با جدیدترین روش‌های مدرن تحقیقات جنایی. برلینگ باور دارد که پشت این قتل‌ها سازمانی تروریستی و پنهانی به نام «عزازیل» قرار دارد؛ گروهی مرموز که شبکه‌ای خطرناک در مسکو ساخته است.