کتاب هنر و آیین کشورداری در اندیشه ایرانی اثر ابوالفضل کاوندی کاتب و محمدرضا حافظ نیا، انتشارات امیرکبیر

اندرزنامه‌های سیاسی در تاریخ، جغرافیا، سیاست و اجتماع ایران جایگاهی مهم و تأثیرگذار دارند و در بسیاری موارد، بر فلسفه‌ورزی سیاسی ایرانیان و مسلمانان ترجیح داده شده‌اند. با توجه به این‌که تاکنون پژوهش‌های کافی در این حوزه انجام نشده و مجموعه این آثار نه به‌درستی شناخته شده و نه طبقه‌بندی علمی یافته‌اند، ضرورت مطالعه و واکاوی آنها بیش از پیش احساس می‌شود. این متون می‌توانند به‌عنوان الگویی بومی برای اندیشه سیاسی در عرصه کشورداری به کار روند و ضمن آشکار ساختن ظرفیت‌های فکری، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، تاریخی و جغرافیایی ایرانیان، زمینه‌ساز ترسیم الگوهایی اصیل از توسعه و حکومت‌داری باشند. اندرزنامه‌نویسی در اصل روشی ادبی برای تبیین شیوه‌های کشورداری و حفظ قدرت سیاسی است. در این سنت، علما، ادیبان، وزرا و کاردانانی که با مناسبات سیاسی و سازوکارهای قدرت آشنایی دارند، اندیشه‌ها، خواست‌ها و برداشت‌های خود را در راستای اصلاح اوضاع کشور بیان می‌کنند. زبان این آثار عموماً نرم و لطیف است و در قالب‌های متنوع نظم و نثر پرداخته می‌شود. مهم‌ترین ویژگی‌های آنها عبارت‌اند از: بیان دیدگاه‌ها از منظر نویسنده یا جامعه و حکومت، تأکید بر حاکم‌محوری و برجسته‌سازی پیوند میان فرمانروا و مردم. به بیان دیگر، اندرزنامه‌ها بازتابی از خواست‌ها، اهداف و ایده‌های نخبگان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در برخورد با حکومت محسوب می‌شوند. ازاین‌رو، مطالعه و بررسی متون کهن اندرزنامه‌های سیاسی ایران ضرورتی انکارناپذیر دارد؛ زیرا از رهگذر شناخت ایده‌ها، اهداف و الگوهای کشورداری نهفته در این آثار، می‌توان میراث فکری ایرانیان در عرصه سیاست و حکومت را بازشناسی و احیا کرد.