کتاب سفرنامۀ یوهان اشترویس اثر یوهان اشترویس، ترجمه ساسان طهماسبی، انتشارات امیرکبیر

یوهان اشترویس، دریانورد هلندی ناوگان تزار روسیه، مدتی در دریای خزر مشغول خدمت بود؛ اما در پی شورش قزاق‌ها ناچار شد به سوی ایران بگریزد. او در مرزهای ایران به دست تاتارها گرفتار شد و سپس به بردگی فروخته شد. اشترویس دو سال از عمر خود را در ایران گذراند؛ در این مدت برده‌ی دو بازرگان ایرانی بود و مدتی نیز در منزل سفیر لهستان اقامت داشت. سرانجام کمپانی هند شرقی هلند او را از بند اسارت رها کرد و امکان خروج از ایران برایش فراهم شد. سفرنامه‌ی یوهان اشترویس شرحی از خاطرات، رویدادها و مشاهدات او در ایران عصر شاه سلیمان صفوی است. این نوشته منبعی ارزشمند درباره‌ی وضعیت برده‌ها، سبک زندگی مردم، و شرایط اجتماعی و اقتصادی ایران در سده‌ی یازدهم هجری به شمار می‌رود. او با دقت به توصیف مناطق شمالی و شمال‌غربی ایران، شهرها و روستاهای مسیر سفر خود از شماخی تا بندرعباس می‌پردازد و تصویری روشن از اوضاع سیاسی، فرهنگی و اقتصادی آن روزگار ارائه می‌دهد. این سفرنامه نه‌تنها گزارش شخصی یک دریانورد اروپایی از دو سال زندگی در ایران است، بلکه یکی از منابع معتبر در مطالعات تاریخی درباره‌ی ایران دوره‌ی صفویه نیز محسوب می‌شود.