کتاب دایی‌جان ناپلئون اثر ایرج پزشکزاد، انتشارات فرهنگ معاصر

سه خانواده در سال ۱۳۱۸ در باغی در تهران، زیر سلطه‌ی بزرگ‌خاندانی خودرأی و گرفتار پارانویای شدید زندگی می‌کنند. رمان «دایی جان ناپلئون» طنزی درخشان و بی‌بدیل درباره‌ی افکار و عقاید جامعه‌ی ایران آن روزگار است. در بطن این اثر، داستانی عاشقانه روایت می‌شود؛ عشقی ناب و پاک از سوی راوی جوان به دخترعمویش، لیلی، که بارها در معرض تهدید رفتارهای شوخ‌طبعانه، فتنه‌انگیز و کاریکاتورگونه‌ی اعضای دیگر خانواده قرار می‌گیرد. این رمان علاوه بر جنبه‌ی عاشقانه، اثری اجتماعی و هجوآمیز نیز محسوب می‌شود. به‌ویژه آن‌که با نگاهی انتقادی، باور عمومی مردم ایران را به نمایش می‌گذارد؛ باوری که همواره بیگانگان، به‌خصوص انگلیسی‌ها را علت بدبختی‌ها، ناکامی‌ها و رویدادهای ناگوار کشور می‌دانستند. همین زاویه‌ی دید، «دایی جان ناپلئون» را به یکی از مهم‌ترین نمونه‌های هجو اجتماعی در ادبیات معاصر ایران تبدیل کرده است. خواندن این کتاب تجربه‌ای دلنشین و فراموش‌نشدنی است؛ اثری که خواننده را چنان با خود همراه می‌سازد که نمی‌خواهد صفحاتش به پایان برسد. «دایی جان ناپلئون» در همان سال نخست انتشار، عنوان پرفروش‌ترین کتاب سال را به دست آورد و محبوبیت گسترده‌ای یافت. بعدها سریالی ماندگار به کارگردانی ناصر تقوایی بر اساس این رمان ساخته شد و شهرت آن بیش از پیش افزایش یافت. این شاهکار ادبی در گذر زمان به زبان‌های گوناگون ترجمه شده و همچنان یکی از پرخواننده‌ترین و محبوب‌ترین آثار ادبیات معاصر ایران به شمار می‌رود؛ کتابی که ترکیبی دلنشین از عشق، طنز و نقد اجتماعی را در قالب روایتی جذاب و تأثیرگذار ارائه می‌دهد.