کتاب سرآغازهای هنر اثر مجموعهٔ نویسندگان و ع پاشایی، ترجمه ع پاشایی، انتشارات دیبایه

انسان همواره جهان را از خلال ایماژهای ذهنی خود بازآفرینی کرده است. تاریخ هنر نشان می‌دهد که بشر پیش از آن‌که کلمه‌ای بیافریند، پیش از زایش ادبیات و حتی قبل از آغاز تاریخ مکتوب، به آفرینش هنری روی آورده است. نخستین نگاره‌ها، پیکره‌ها و ابزارهای کشف‌شده، از شبه‌جزیره‌ی کره تا فرانسه و آفریقای جنوبی، گواهی روشن بر قدمت چند ده‌هزارساله‌ی حضور هنر در زندگی انسان هستند. با وجود چنین پیشینه‌ای، هنر پیشاتاریخی در تاریخ‌نویسی هنر چندان جایگاه برجسته‌ای نیافته و معمولاً در فصل‌های آغازین کتاب‌های تاریخ هنر به شکلی مختصر و گذرا بررسی شده است. مورخان اغلب یا با بی‌اعتنایی و یا صرفاً با مکثی کوتاه از آن عبور کرده‌اند. در این میان، کتاب «سرآغازهای هنر: هنر ماقبل تاریخی عصر سنگ» به گردآوری و ترجمه‌ی «ع. پاشایی»، گنجینه‌ای ارزشمند از بهترین پژوهش‌ها و همان فصل‌های آغازین تاریخ هنر است که این‌بار با جامعیتی بیشتر و نگاهی دقیق‌تر به ماجراجویی‌های هنرمندان اولیه می‌پردازد. این پرسش همچنان پابرجاست که انسان پیشاتاریخی، بی‌آن‌که زبانی برای ثبت و ضبط اندیشه‌هایش داشته باشد، به چه می‌اندیشید که حدود ۳۵ هزار سال پیش، از عاج فیل پیکره‌ای آفرید که امروزه به «ونوس هاول فلس» شهرت دارد؟ همچنین مجموعه‌ی شگفت‌انگیز نقاشی‌های غار لاسکو در فرانسه، با قدمتی نزدیک به ۲۰ هزار سال، چگونه با آن فرم‌های خیره‌کننده، روایت‌گر امکانات داستانی و در عین حال سرشار از نشانه‌های فهم پرسپکتیو بوده است؟ چنین پرسش‌هایی و ده‌ها پرسش دیگر، در برابر هنر نوسنگی و دوران‌های پیش از آن گسترده‌اند. کتاب «سرآغازهای هنر» می‌تواند راهنمایی سودمند برای یافتن نشانه‌ها و تأمل بر پاسخ‌های احتمالی به این پرسش‌ها باشد و چراغی برای نگریستن دوباره به سرآغازهای هنر در تاریخ انسان.