کتاب الموت اثر ولادیمیر بارتول، ترجمه محمدرضا مباشر، انتشارات نشر ثالث

کتاب «الموت» روایتی تاریخی و تمثیلی است که داستان آن در ایران و در قرن یازدهم، در قلعه‌ای مستحکم به نام الموت رخ می‌دهد. در این قلعه، حسن بن صباح ـ پیامبر خودخوانده و رهبر جنبش اسماعیلیان ـ طرحی جسورانه اما حساب‌شده برای اداره منطقه آغاز می‌کند. او تنها با شمار اندکی از مبارزان وفادار و نخبه، نقشه‌ای عظیم در سر دارد؛ مبارزانی که به‌عنوان «خنجرهای زنده» وی، آماده‌اند تا فرمان او را بی‌چون‌وچرا اجرا کنند. حسن صباح با هوشمندی، دژی از توهم و فریب در دل الموت ایجاد می‌کند؛ بهشتی مجازی ساخته‌شده از باغ‌های سرسبز، زنان زیبا، جام‌های شراب و حشیش. او با این نمایش خیالی، جوانان مبارز را قانع می‌سازد که راه اطاعت از او سرانجامی جز رسیدن به بهشت ندارد. در نتیجه، فدائیان او به ارتشی کوچک اما خوف‌انگیز بدل می‌شوند؛ ارتشی که با ایمان به وعده‌های او، بی‌پروا به کشتن و کشته شدن تن می‌دهند و با ایجاد رعب و وحشت، حاکمان و قدرت‌های زمان را به لرزه می‌اندازند. صباح بر پایه شعار مشهور اسماعیلی «هیچ چیز حقیقت ندارد، همه چیز مجاز است» می‌کوشید نشان دهد تا چه اندازه می‌توان از باورهای دینی بهره‌برداری سیاسی کرد. او دین و ایمان را نه برای تعالی معنوی، بلکه برای آزمودن حدود تسلیم‌پذیری، حماقت و اشتیاق مردم به ابزار فرمانروایی خود بدل نمود و در نهایت همه چیز را در خدمت لذت‌جویی و خواسته‌های شخصی‌اش قرار داد. رمان «الموت» نخستین بار در سال ۱۹۳۸ میلادی نوشته شد و هدف اصلی نویسنده، ارائه تمثیلی از دولت فاشیستی موسولینی در ایتالیا بود. این اثر در دهه ۱۹۶۰ به شهرت رسید و در دهه ۱۹۹۰، هم‌زمان با جنگ‌های خونین بالکان، بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و به‌عنوان بازتابی از منازعات ویرانگر منطقه خوانده شد. کتاب در کشورهای اروپایی همچون آلمان، فرانسه و اسپانیا به یکی از پرفروش‌ترین آثار تبدیل شد. پس از حملات یازده سپتامبر ۲۰۰۱، «الموت» جان دوباره‌ای گرفت. تنها در اسلوونی بیش از ۲۰ هزار نسخه از آن به فروش رسید و ترجمه‌های متعددش به بیش از ۱۹ زبان در سراسر جهان انتشار یافت. این استقبال گسترده، جایگاه کتاب را به‌عنوان اثری ماندگار در ادبیات سیاسی و تاریخی جهان تثبیت کرد.