کتاب کتابخانه شخصی من اثر ویل دورانت، ترجمه امین حسینیون، انتشارات نشر کتاب پارسه

هرگاه فردی بیش از نیم قرن از عمر خویش را صرف پژوهش کند و در نتیجه حاصل تلاشش مجموعه‌ای یازده جلدی از «تاریخ جامع تمدن بشری» باشد، طبیعی است که مردم بخواهند بدانند سرانجام این کوشش طولانی به چه نتایجی منتهی شده است. آنان می‌پرسند از دیدگاه او کدام دوره‌ها، شخصیت‌ها و دستاوردها جایگاهی برتر یا اهمیتی ویژه داشته‌اند. برای مثال، دورانت در دفتر افتخار اندیشه بشری خود چه کسانی را شایسته عنوان «برترین متفکران تاریخ» دانسته است؟ یا این‌که عنوان «بزرگ‌ترین شاعران» از نظر او به چه کسانی می‌رسد؛ شاعرانی که با قدرت کلامشان نت‌هایی جاودانه بر تار و پود دل انسان می‌نوازند و پژواک آن تا صدها بلکه هزاران سال پس از مرگشان همچنان ادامه دارد. همچنین این پرسش مطرح می‌شود که «بهترین کتاب‌های آموزشی، هدفمند و سودمند که خواندن آن‌ها ضرورتی انکارناپذیر دارد، کدام‌اند؟» دورانت در طول زندگی علمی و حرفه‌ای خود برای پاسخ به چنین پرسش‌ها و به‌ویژه تقاضای فزاینده مردم جهت دریافت ارزیابی‌های کارشناسانه، دست به نگارش مقالات متنوعی زد. او در این مقالات دیدگاه‌های شخصی خویش را درباره رتبه‌بندی‌هایی همچون «ده متفکر برتر تاریخ»، «ده شاعر برتر جهان»، «صد کتاب برتر آموزشی»، «نقطه اوج ده پیشرفت بزرگ بشری» و نیز «دوازده رویداد سرنوشت‌ساز در تاریخ جهان» بیان کرده است. برخی از این نوشته‌ها در نشریات معتبر منتشر شد و بخشی دیگر در قالب سخنرانی برای مخاطبان ارائه گردید. با این حال، دستیابی به نتایج و ارزیابی‌های او چندان آسان نبود؛ مگر آن‌که کسی به طور اتفاقی مجله‌ای حاوی نظراتش را در اختیار می‌گرفت یا خوش‌شانس بود و در یکی از جلسات سخنرانی او حضور می‌یافت. خوشبختانه مجموعه کامل این مقالات ارزشمند بعدها در کتاب «بیداری ذهن» گردآوری و منتشر شد و امکان دسترسی یک‌پارچه به داوری‌ها و نگاه ژرف دورانت درباره تاریخ، فرهنگ و تمدن بشر را برای علاقه‌مندان فراهم آورد.