کتاب نگارستان گمشده اثر لیلا دیبا، ترجمه علیرضا بهارلو، انتشارات خط و طرح

کتاب «نگارستان گمشده» مجموعه‌ای ارزشمند شامل ۹ مقاله است که به بررسی نقاشی و هنر دوره‌ی قاجار اختصاص دارد. هنر قاجار یکی از پرظرفیت‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده‌ترین حوزه‌های تاریخ هنر ایران به شمار می‌آید؛ حوزه‌ای که برای فهم عمیق آن نیاز به پژوهش‌های جدی، نگاه نقادانه و تخصص علمی وجود دارد. در چند دهه‌ی اخیر، به‌ویژه در بیست تا سی سال گذشته، پژوهشگران متعددی در این مسیر گام نهاده‌اند و هر یک به سهم خود در معرفی، تحلیل و گسترش دامنه‌ی شناخت هنر قاجار نقشی مؤثر ایفا کرده‌اند. در این جریان علمی و پژوهشی، حضور اندیشمندانی که از خارج از ایران به مطالعه و بررسی هنر قاجار پرداخته‌اند، اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهشگران خارجی نه‌تنها به‌عنوان ناظران دقیق، بلکه در بسیاری موارد به‌عنوان پیشگامان و پیشاهنگان عرصه‌ی «قاجارپژوهی» و مطالعات هنر قاجاری شناخته می‌شوند و سهم آنان در معرفی این هنر، کمتر از کوشش‌های محققان داخلی نبوده است. ازاین‌رو، مجموعه‌ی «نگارستان گمشده» را می‌توان تلاشی جامع در جهت بازشناسی هنر قاجار دانست؛ تلاشی که هم بر پایه‌ی تحقیقات محققان ایرانی استوار است و هم دستاوردهای پژوهشگران بین‌المللی را در بر می‌گیرد و بدین‌ترتیب جایگاه ویژه‌ای در ادبیات پژوهشی هنر قاجار پیدا می‌کند.