کتاب شغل‌های چرندوپرند اثر دیوید گریبر، ترجمه سیمین فروهر، انتشارات برج

کتاب «شغل‌های چرندوپرند» اثری است نوشته دیوید گرابر، انسان‌شناس آمریکایی، که نخستین‌بار در سال ۲۰۱۸ منتشر شد. این کتاب در ایران توسط نشر «ترجمان» به چاپ رسیده و موضوع اصلی آن بررسی وجود مشاغل بیهوده و تحلیل آسیب‌های اجتماعی ناشی از آن‌هاست. گرابر در این کتاب استدلال می‌کند که بیش از نیمی از کارهای اجتماعی، کاری بیهوده و از نظر روانی مخرب هستند. او برای روشن‌تر شدن این موضوع، پنج نوع شغل بی‌معنی را دسته‌بندی و توضیح می‌دهد که در میان آن‌ها، شغل‌های کارمندی جایگاه برجسته‌تری دارند. به باور دیوید گرابر، آنچه جان مینارد کینز، اقتصاددان مشهور، در سال ۱۹۳۰ پیش‌بینی کرده بود ــ یعنی کاهش زمان کار هفتگی به حدود ۱۵ ساعت به‌واسطه پیشرفت فناوری و اتوماسیون ــ تحقق نیافته است. در عوض، به جای این کاهش چشمگیر در ساعات کار، بسیاری از جوامع با ظهور «شغل‌های مزخرف» روبه‌رو شده‌اند؛ مشاغلی که در تعریف او «شکل‌هایی از اشتغال با حقوق هستند که آن‌چنان بیهوده، غیرضروری یا حتی زیان‌بارند که خود کارمندان هم نمی‌توانند ضرورت آن‌ها را توجیه کنند، هرچند برای باقی ماندن در چارچوب استخدام، ناچارند وانمود کنند که چنین نیست.» گرابر تأکید می‌کند که حتی زمانی که افراد برای انجام چنین کارهایی دستمزدی مناسب دریافت می‌کنند و از وقت آزاد کافی برخوردارند، بی‌معنا بودن وظایف روزمره سبب می‌شود احساس ارزشمندی انسانی آنان خدشه‌دار شود. او این تجربه را نوعی «خشونت روانی عمیق» می‌داند که تأثیری ویرانگر بر روح و روان افراد جامعه بر جای می‌گذارد.