کتاب نظریه‌های احیاء و بازسازی تمدن اسلامی اثر سیدامیرحسن دهقانی، انتشارات سروش

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل گونه‌های مختلف نظریه‌های احیا و بازسازی تمدن اسلامی در دو قرن اخیر، تلاش کرده است دیدگاهی جامع از اندیشه متفکران مسلمان ارائه دهد. نگارنده با بهره‌گیری از روش تحلیل تطبیقی-تاریخی، شرایطی فراهم آورده که در آن نظریه‌های احیا و بازسازی تمدن اسلامی به‌صورت نظام‌مند احصا شده و هر یک همچون یک کل منسجم در مقایسه با دیگر نظریه‌ها قرار گرفته است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در قرن نوزدهم و بیستم، هشت نظریه مهم درباره احیا و بازسازی تمدن اسلامی توسط اندیشمندان مسلمان مطرح شده است: ۱. بازسازی نظام تعلیم و تربیت اسلامی، ۲. احیای خلافت اسلامی، ۳. احیای اندیشه اسلامی، ۴. احیای نظام اسلامی، ۵. دعوت اسلامی، ۶. احیای جهاد اسلامی، ۷. بازسازی میراث اسلامی، ۸. احیای سنت اسلامی. نگارنده برای دستیابی به دقت و جامعیت بیشتر، از همکاری گروهی از نخبگان فکری بهره برده که با زبان‌های رایج جهان اسلام از جمله عربی، فارسی، ترکی، اردو و انگلیسی آشنایی داشته‌اند. این همکاری گسترده سبب شده است تا طیف وسیعی از آثار و منابع متفکران مسلمان در این پژوهش بررسی و مورد استفاده قرار گیرد. همچنین تحلیل دقیق نظریه‌های احیا و بازسازی تمدن اسلامی بدون توجه به بستر تمدن‌نگاری‌ها و نظریه‌های کلان تمدنیِ دو قرن اخیر امکان‌پذیر نیست. از این‌رو، نگارنده علاوه بر تمرکز اصلی بر نظریه‌های احیا و بازسازی، به پرسش‌های مقدماتی و فرعی نیز پرداخته که این پرسش‌ها در فصول ابتدایی اثر مطرح و مورد بررسی قرار گرفته‌اند.