کتاب حرف آخر اثر تامس نیگل، ترجمه جواد حیدری، انتشارات فرهنگ نشر نو

اگر چیزی به نام «دلیل» وجود داشته باشد، باید صورتی جهانی و فراگیر داشته باشد. عقل باید بازتاب‌دهنده اصولی عینی باشد؛ اصولی که اعتبارشان مستقل از دیدگاه ماست و هر انسانی با بهره‌ای کافی از هوش می‌تواند درستی آنها را تشخیص دهد. بااین‌حال، همین کلیت عقل همان چیزی است که نسبی‌گرایان و سوبژکتیویست‌ها، که شمارشان رو به افزایش است، پیوسته انکار می‌کنند. سوبژکتیویسم صرفاً یک جلوه نظری بی‌حاصل یا نمود فکری شیک نیست؛ بلکه ابزاری است که اغلب برای تحریف استدلال و کم‌ارزش جلوه دادن ادعاهای عقلانی دیگران به کار گرفته می‌شود. گسترش پیوسته این نگرش نسبی‌گرایانه، گفت‌وگوی عمومی را روزبه‌روز دشوارتر کرده و شکاف‌های عمیق اجتماعی را بیش از پیش تشدید می‌کند. توماس ناگل، از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان معاصر انگلیسی‌زبان، در اثر خود با عنوان «حرف آخر» دفاعی استوار از عقل در برابر حملات سوبژکتیویستی ارائه می‌دهد. او با بررسی دقیق زبان، منطق، علم و اخلاق، ردیه‌هایی نظام‌مند بر دیدگاه‌های نسبی‌گرایانه عرضه می‌کند. به باور ناگل، در هر بحثی درباره اعتبار عینی اندیشه، در نهایت باید به افکاری تکیه کنیم که فراتر از تفسیرهای ذهنی یا صرف تمایلات روان‌شناختی قرار دارند؛ افکاری بنیادی که به شکل مستقیم با واقعیت امور پیوند خورده‌اند و نمی‌توان آنها را به سطح برداشت‌های نسبی فروکاست.