کتاب خاطرات مرضیه حدیدچی (دباغ) اثر محسن کاظمی، انتشارات سوره مهر

مرضیه حدیدچى به سال 1318 در شهر همدان متولد شد و در خانواده‌اى مذهبى و فرهنگى رشد و نمو کرد. تحصیلات خود را از مکتب‌خانه آغاز کرد و از معلومات پدرش در یادگیرى قرآن و نهج‌البلاغه بهرۀ فراوان برد. او در 1333 با محمدحسن دباغ ازدواج کرد. این ازدواج سرآغاز تحولات زندگى وى محسوب مى‏‌شود. در آغازین روزهاى زندگى مشترک به تبعیت از همسرش به تهران مهاجرت کرد. دباغ در حالى به تحصیل ادامه مى‏‌داد و به فعالیت‌هاى سیاسى مبادرت داشت که مادر هشت فرزند بود. فعالیت‌ها و حرکت‌هاى سیاسى خانم دباغ با پخش و توزیع اعلامیه در سالهاى 41 ـ 40 آغاز مى‏‌شود و با ورود به تشکیلات تحت هدایت شهید سعیدى در تهران شدت مى‏‌یابد. حدیدچى پس از شهادت سعیدى در 1349 به مبارزه و تبلیغ خود علیه رژیم شاه شدت مى‏‌بخشد و سرانجام در 1352 توسط ساواک دستگیر مى‏‌شود. در کمیتۀ مشترک به همراه دخترش شدیدترین شکنجه‏‌ها را تحمل کرده به سختى بیمار مى‏‌شود و در زمانى که امیدى به زنده ماندنش نیست از زندان آزاد مى‏‌شود، در حالى که دخترش (رضوانه) همچنان در زندان مى‏‌ماند.   دباغ پس از آزادى تحت عمل جراحى قرار مى‏‌گیرد و از مرگ نجات مى‏‌یابد و پس از چند ماه دوباره دستگیر و زندانى مى‏‌شود. دباغ در 1353 براى ادامۀ مبارزاتش به خارج از کشور مى‏‌رود و تا پیروزى انقلاب اسلامى در هجرت به سر مى‏‌برد. طاهره دباغ پس از پیروزى انقلاب اسلامى به کشور بازگشت و در مصدر بسیارى از امور از جمله، فرماندهى سپاه همدان، مسئول بسیج خواهران و سه دوره نماینده مردم تهران و همدان در مجلس شوراى اسلامى بود. سرانجام مرضیه حدیدچی پس از تحمل دوره‌ای سخت از بیماری به تاریخ 27 آبان 1395 درگذشت.