کتاب خاطرات ریمون آرون (2جلدی) اثر رمون آرون، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، انتشارات هرمس

در آستانه هفتاد و دو سالگی، ریمون آرون، استاد برجسته کلژ دو فرانس و مفسر سیاسی نام‌آشنا که تجربه همکاری با رسانه‌هایی چون فیگارو، اکسپرس و کمانتر را داشت، تصمیم گرفت دو جلد کتاب درباره مارکسیسمِ مارکس بنویسد. این کتاب‌ها قرار بود حلقه پایانی مجموعه آثار او باشند؛ آثاری که از سال ۱۹۳۵ با نگارش «درآمدی بر فلسفه تاریخ» آغاز شده بود. اما سکته ناگهانی در آوریل ۱۹۷۷ مانع تحقق این هدف شد و او را از ادامه برنامه‌های علمی‌اش بازداشت. با وجود این، پس از بهبودی نسبی و در آغاز سال تحصیلی جدید، آرون در تابستان ۱۹۷۹، هنگامی که از وظایف تدریس آزاد شد، توانست تنها سه فصل از آن پروژه ناتمام را به نگارش درآورد. او در یادداشتی شخصی تأکید می‌کند: «فهمیدم اگر نخواهم توان و سلامت خود را از دست بدهم، باید در زمان محدود باقی‌مانده، فقط به نوشتن "خاطرات" بپردازم؛ اثری که نیاز به تلاشی کمتر دارد.» به باور آرون، «خاطرات ریمون آرون» صرفاً یک زندگینامه خودنوشت در معنای معمول نیست؛ بلکه جمع‌بندی یک زندگی‌ علمی و فکری پر فراز و نشیب است. این اثر، حاصل بیش از نیم‌قرن حضور فعال او در عرصه اندیشه و سیاست بین‌الملل، در دورانی سرشار از کشمکش‌های ایدئولوژیک به شمار می‌آید. بخش بزرگی از نقدهایی که طی چهار دهه اخیر درباره خاطرات آرون مطرح شده‌اند، در یک جمله خلاصه می‌شوند: آنچه دیگران همچون ژان‌پل سارتر و بسیاری از روشنفکران هم‌عصرش یا نمی‌دیدند و یا می‌دیدند اما سکوت می‌کردند، ریمون آرون می‌دید و بی‌پرده، با صدای بلند و بیانی روشن، آن را آشکار می‌ساخت.