کتاب باریس گادونوف اثر الکساندر سرگیویچ پوشکین، ترجمه آبتین گلکار، انتشارات هرمس

بوریس فئودوروویچ گودونوف یکی از چهره‌های مهم تاریخ روسیه بود که عملاً به‌عنوان نایب‌السلطنه حکومت می‌کرد. پس از پایان دوران سلطنت او، روسیه وارد دوره‌ای پرآشوب و بحرانی شد که به «زمان مشکلات» شهرت یافت. بوریس گودونوف برجسته‌ترین شخصیت از خاندان کهن و امروزه منقرض‌شده‌ای بود که ریشه‌ای تاتاری داشتند. این خاندان در اوایل قرن چهاردهم از قلمرو هورد طلایی به کوستروما مهاجرت کردند. افسانه‌های مربوط به این خاندان در سالنامه‌های اوایل قرن هفدهم ثبت شده است. گفته می‌شود آنان از تبار شاهزاده چت، یکی از بزرگان تاتار، بودند که پس از گسستن از ترکان طلایی به روسیه آمد و صومعه ایپاتیف را در کوستروما بنیان گذاشت. بوریس گودونوف احتمالاً اندکی پیش یا پس از لشکرکشی کازان به دنیا آمد. او فرزند فئودور ایوانوویچ گودونوف، مشهور به «کریووی» یا «یک‌چشم» (درگذشته حدود سال‌های ۱۵۶۸ تا ۱۵۷۰)، و همسرش استپانیدا ایوانوونا بود. برادر بزرگ‌تر بوریس، واسیلی، در جوانی درگذشت و بازمانده‌ای نداشت. لشکرکشی بزرگ کازان در تابستان و پاییز سال ۱۵۵۲ رخ داد و دوران سیاسی بوریس گودونوف نیز از همین سال‌ها آغاز شد. او نخستین بار در اسناد سال ۱۵۷۰ به‌عنوان نگهبان تیرانداز در لشکرکشی سرپیسک در کنار ایوان مخوف ذکر می‌شود. در سال ۱۵۸۰، هنگامی که تزار، خواهر بوریس گودونوف، ایرینا گودونووا (۱۵۵۷ ـ ۱۶۰۳) را به همسری پسر دوم و وارث اصلی خود برگزید، بوریس به پاس این وصلت ارزشمند به مقام بویار ارتقا یافت. رخدادی مهم در ۱۵ نوامبر ۱۵۸۱ رخ داد؛ زمانی که ایوان مخوف در عصبانیتی بی‌امان پسر بزرگ خود، ولیعهد ایوان را با ضربات عصا از پای درآورد. گودونوف در صحنه حاضر بود و کوشید مانع این حادثه خونین شود، اما خود نیز ضرباتی از عصای تزار دریافت کرد. اگرچه ایوان بلافاصله دچار پشیمانی شد، ولیعهد که به‌شدت مجروح شده بود، پس از چهار روز درگذشت.