کتاب زندگی انسان و فرمانروای گرسنگان اثر لیانید آندری یف، ترجمه آبتین گلکار، انتشارات هرمس

کتاب «زندگی انسان و فرمانروای گرسنگان» اثری نمادین و دراماتیک از لئونید آندریف است که در قالب نمایشی پنج‌پرده‌ای نوشته شده است. این نمایش در سپتامبر ۱۹۰۶ به نگارش درآمد و نخستین‌بار در ۲۲ فوریه ۱۹۰۷، به کارگردانی وسوولود مایرهولد در تئاتر کومیسارژفسکایا روی صحنه رفت. چند ماه بعد، در ۱۲ دسامبر همان سال، تئاتر هنر مسکو اجرای دیگری از این اثر را با کارگردانی کنستانتین استانیسلاوسکی و لئوپولد سولرژیتسکی برگزار کرد. این نمایشنامه تمثیلی، تا حدی با الهام از آثار موریس مترلینک شکل گرفته و می‌توان آن را چکیده‌ای دراماتیک از مهم‌ترین داستان‌های کوتاه و رمان‌های آندریف در فاصله سال‌های ۱۹۰۳ تا ۱۹۰۶ دانست؛ آثاری همچون «دیوار»، «اندیشه» و «زندگی واسیلی فایویسکی». آندریف با استفاده از شخصیت‌ها و صحنه‌های انتزاعی و مینیمالیستی، به پرسشی بنیادین درباره معنای زندگی انسان ـ یا دقیق‌تر بگوییم، فقدان تراژیک و تلخ آن ـ می‌پردازد. این مفهوم در نمایش از طریق شخصیتی مرموز و خاکستری، که نمادی از خدایی بی‌تفاوت و سرد است، تجسم می‌یابد. در روایت نمایش، انسان به‌عنوان قهرمان اصلی، با هدایت همان موجود ناشناس خاکستری (و در حضور شخصیتی دیگر که هیچ‌گاه صحنه را ترک نمی‌کند)، مسیر زندگی خود را از تولد تا مرگ می‌پیماید. او در این مسیر، در جهانی سراسر خاکستری و بی‌رنگ، ابتدا با فقر آغاز می‌کند، سپس به ثروت می‌رسد و در نهایت دوباره به قعر تنگدستی و نابودی سقوط می‌کند. شخصیت اصلی در تقابل با مصیبت‌ها و شکست‌های زندگی، خود را جنگجویی شکست‌خورده در نبردی بی‌پایان با نیروهای ناشناخته و شریرانۀ هستی می‌بیند؛ نیرویی که هر آنچه دارد از او می‌گیرد. در پایان نمایش، درست پیش از آنکه شمع ـ نماد روشنایی و زندگی ـ خاموش شود و تاریکی همه‌جا را فراگیرد، او با فریادی آخرین واژه‌های خود را بر زبان می‌آورد. این اثر ماندگار آندریف، نه‌تنها از مهم‌ترین درام‌های نمادگرایانه اوست، بلکه به‌عنوان بیانیه‌ای فلسفی درباره پوچی و سرنوشت انسان در جهانی بی‌رحم و ناآشنا، جایگاهی ویژه در تاریخ تئاتر روسیه و ادبیات نمایشی جهان دارد.