کتاب پادشاه هفت اقلیم اثر تورج دریایی، ترجمه سارا مشایخ، انتشارات ققنوس

کتاب «پادشاه هفت اقلیم» نوشته تورج دریایی توسط انتشارات ققنوس منتشر شده است. در متنی برجای‌مانده از فارسی میانه با عنوان «خسرو و صفحه»، یکی از نامدارترین پادشاهان ایران باستان، خسرو یکم انوشیروان، با لقب «هفت کیسوار خاوادای» یا همان «شاه هفت اقلیم» معرفی شده است. این عنوان ریشه‌ای کهن دارد و نه‌تنها در دوره هخامنشیان مورد استفاده قرار می‌گرفته، بلکه به جهان‌بینی زرتشتی و سنت اوستایی نیز بازمی‌گردد. از نخستین سرودهای ایرانی در گاثاهای زرتشت تا اوستای متأخر و سپس نوشته‌های پهلوی، به روشنی پیداست که ایرانیان باستان جهان را به هفت اقلیم یا هفت بخش عمده تقسیم می‌کردند. حتی در مقاطعی این اندیشه شکل گرفت که سراسر این هفت اقلیم باید تحت فرمان یک پادشاه یگانه اداره شود. چنین بینشی نشان‌دهنده بلندپروازی سیاسی و جهان‌شمولی اندیشه‌ای بود که بعدها در ادبیات شاهنشاهی ایران انعکاس یافت. به‌کارگیری عنوان «پادشاه هفت اقلیم» توسط خسرو یکم در قرن ششم میلادی، نماد همین نگاه جاه‌طلبانه و آرمانی است؛ نگاهی که اوج رؤیای پادشاهی واحد بر تمام جهان شناخته می‌شد. کتاب حاضر با توجه به این زمینه تاریخی، به بررسی سلسله‌ها و فرمانروایی‌هایی می‌پردازد که کوشیدند از مرزهای جغرافیایی و سیاسی پیرامون خود فراتر روند و سیاستی فراگیر در قلمرو ایران و فراتر از آن بنا کنند.