کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم اثر چارلز ملویل، ترجمه خسرو خواجه نوری، انتشارات امیرکبیر

رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم به دوره‌ای از تاریخ کشور اشاره دارد که پس از فروپاشی سلسله صفویه و پیش از شکل‌گیری سلسله قاجار رخ داد. این دوران با بی‌ثباتی سیاسی، کشمکش‌های گسترده و رقابت شدید میان مدعیان مختلف قدرت همراه بود. کتاب «رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم» نوشته چارلز ملویل به بررسی همین برهه تاریخی می‌پردازد و ابعاد گوناگون آن را تحلیل می‌کند. در این دوره، قدرت‌های محلی و قبایل تأثیرگذار در تلاش بودند تا بر سراسر ایران سلطه یابند. افشاریان، زندیان و قاجارها از مهم‌ترین مدعیان قدرت به شمار می‌رفتند که هرکدام با تکیه بر نیروی نظامی و رهبری سیاسی خود می‌کوشیدند کنترل کشور را به دست گیرند. رقابت‌های میان این سلسله‌ها سبب بروز جنگ‌ها، شورش‌ها و ناآرامی‌های فراوان شد و ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران را دگرگون کرد. پیامدهای این دوران نه تنها سرنوشت سلسله‌های بعدی، به‌ویژه قاجاریه، را رقم زد بلکه مسیر تاریخ ایران را نیز به شکلی عمیق تحت‌تأثیر قرار داد.