کتاب پیشخوانی در تعزیه اثر اردشیر صالح‌پور، انتشارات سوره مهر

کتاب پیشخوانی در تعزیه؛ پژوهشی در نغمات آوازی شبیه‌خوانی نوشتهٔ اردشیر صالح‌پور است. این اثر در انتشارات سوره مهر چاپ شده است. پیشخوانی درآمد آغازین مجالس تعزیه و شبیه‌خوانی است که به شکل نوحه یا ترانه به صورت دسته‌جمعی توسط اعضا و بازیگران، اندکی قبل از شروع مجلس در قالب تک‌خوانی، نوحه‌خوانی و دمگیری و واگیری خوانده و به همراه موسیقی اجرا می‌شود. ناگهان دستۀ موسیقی آهنگ اندوه‌آوری را سر می‌کند. سپس همۀ شبیه‌های تعزیۀ روز، که پیشاپیش آن‌ها معین‌البکاء قرار گرفته، در یک صف و با نظم و حُزن عمیق وارد تکیه می‌شوند و به کندی یکی دو بار دور سکو می‌گردند و نوحه‌ای را به طور دسته‌جمعی می‌خوانند. این کار پیشخوانی نام دارد. (بیضایی، ۱۳۴۴، ص ۱۴۴) پیشخوانی در پاره‌ای از موارد (پیش‌واقعه) نیز معرفی شده است: قبل از شروع به تعزیه، معمول بود که شبیه‌خوان‌ها روی تخت محل اجرای نقش در دو طرف مقابل هم صف می‌کشیدند. بزرگ‌ترها یک طرف و بچه‌خوان‌ها در طرف دیگر اشعاری می‌خواندند که اصطلاحاً به آن «پیش‌واقعه» می‌گفتند و بعد از آن، خواندن «پیش‌واقعۀ نمایش» شروع می‌شد. (مشحون، ۱۳۷۶، ص ۴۰۹)