کتاب آن‌یکی اینشتین اثر مری بندیکت، ترجمه مهدی فتاحی، انتشارات نشر مون

کتاب «آن یکی اینشتین» نوشته «مری بندیکت» نخستین بار در سال ۲۰۱۶ منتشر شد و روایتی متفاوت از زندگی مشترک «آلبرت اینشتین» و همسر نخستش «میلوا ماریچ» ارائه می‌دهد. این رمان با نگاهی تازه نشان می‌دهد که اینشتین در شکل‌گیری ایده‌های انقلابی خود درباره «نظریه نسبیت»، تنها و مستقل عمل نکرده است، بلکه همکاری نزدیکی با «میلوا» داشته است؛ زنی صرب که در زمانه‌ای که حضور زنان در علوم و ریاضیات بسیار اندک بود، در «دانشکده پلی‌تکنیک زوریخ» تحصیل می‌کرد. «ميلوا ماریچ» یکی از معدود زنان دانشجوی آن دوران بود که توانست جایگاهی مهم در مباحث علمی پیدا کند و در همان دانشگاه با آلبرت اینشتین آشنا شد. بندیکت در رمان خود به تصویر می‌کشد که چگونه میلوا، از دختری وابسته و محدود در چهارچوب سنت‌ها، به زنی مستقل و پرقدرت در عرصه شخصی و حرفه‌ای بدل می‌شود. او در این مسیر با دیگر زنان تحصیل‌کرده آشنا می‌شود و با همراهی اینشتین، در گفت‌وگوهای نظری و علمی حضور می‌یابد. میلوا با ذهنی خلاق و هوشی تحسین‌برانگیز، توانست در مباحث علمی نقشی مؤثر ایفا کند و سهمی مهم در پیشبرد اندیشه‌های نوین ایفا نماید. رمان «آن یکی اینشتین» با تمرکز بر زندگی و تلاش‌های میلوا ماریچ، مخاطب را به بازاندیشی درباره نقش زنان در تاریخ علم فرامی‌خواند و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا نبوغ اینشتین بدون همراهی میلوا به شکوفایی می‌رسید یا نه.