کتاب پنجاه متفکر کلیدی تاریخ اثر مارنی هیوز - وارینگتون، ترجمه پیروز ایزدی، انتشارات نشر ثالث

شناسایی پنجاه متفکر کلیدی در تاریخ کاری ساده نیست. روشن است که هر فهرستی که من، حتی با همکاری جمعی از تاریخ‌دانان، ارائه کنم، هرگز مورد پذیرش همه قرار نخواهد گرفت. هر تاریخ‌دان دیدگاه خاص خود را دارد و به‌گونه‌ای متفاوت تعریف می‌کند که چه کسی و به چه دلیل باید در چنین فهرستی جای گیرد. با این حال، این موضوع برای من مایه نگرانی نیست و دو دلیل اساسی دارد. نخست آن‌که «پنجاه متفکر کلیدی تاریخ» الزاماً به معنای گردآوری پنجاه تاریخ‌دان بزرگ و نامدار همه اعصار بر اساس شهرت و جایگاه علمی آنان نیست. بسیاری از چهره‌هایی که من برگزیده‌ام، بی‌تردید در هر فهرست معتبر دیگری نیز نامشان دیده خواهد شد؛ اما حضور شماری دیگر، بیش‌تر احتمال دارد باعث شگفتی یا حتی اعتراض برخی تاریخ‌دانان شود. باید تأکید کنم که هدف این فهرست، معرفی پنجاه تاریخ‌دان برتر از نظر میزان تأثیرگذاری یا اهمیت تاریخی نیست. در واقع، چنان‌که در ادامه توضیح خواهم داد، آن‌چه محور انتخاب من بوده، معرفی متفکرانی است که دیدگاه‌هایشان بحث‌برانگیز، چالش‌آفرین و برانگیزاننده‌ی اندیشه‌اند. دلیل دوم ـ و به باور من مهم‌تر ـ این است که مقصود اصلی من کسب توافق همگانی نیست. در حقیقت اگر خوانندگان با همه انتخاب‌های من موافق باشند، مایوس خواهم شد؛ چراکه اجماع کامل عموماً به معنای پایان گفت‌وگو و از میان رفتن زمینه‌های بحث و تفکر انتقادی است. من هرگز قصد ندارم خوانندگان را وادار کنم که با من هم‌عقیده شوند یا اندیشه‌های متفکران معرفی‌شده را بی‌چون‌وچرا بپذیرند. اساساً نحوه انتخاب من به‌گونه‌ای است که چنین اتفاقی امکان‌پذیر نباشد و همین امر جوهره اصلی ارزش این فهرست به شمار می‌آید.