کتاب زندگینامه سیاسی آیت الله طالقانی اثر علیرضا ملائی توانی، انتشارات نشر نی

آیت‌الله طالقانی چه در عرصه‌ی اندیشه و نظر و چه در میدان عمل اجتماعی، شخصیتی با سعه‌ صدر، روحیه‌ای باز و مشربی وسیع بود و همواره اهل مدارا شناخته می‌شد. همین ویژگی باعث می‌شد که با جریان‌های گوناگون فکری و رهبران مبارزات سیاسی ارتباطی سازنده و تعاملی فعال داشته باشد. او در دیدگاه‌ها، آرمان‌ها و نگرش‌های متفکران مختلف تأمل می‌کرد و در عین پای‌بندی عمیق و ایمانی استوار به شریعت اسلامی و آموزه‌های قرآن کریم، هرگز اسیر تعصب و جزم‌اندیشی نمی‌شد. طالقانی با متفکران مکاتب متنوع فکری، مدافعان جریان‌های گوناگون و حتی مخالفان جدی گفتگو می‌کرد و آثار آنان را مورد بررسی قرار می‌داد. این تعامل نشانگر روحیه‌ی آزاداندیش، گفت‌وگو‌محور و حقیقت‌جوی او بود که در عین استواری بر مبانی دینی، از شنیدن و نقد اندیشه‌های متفاوت روی‌گردان نمی‌شد. کتاب «زندگینامه‌ی سیاسی آیت‌الله طالقانی» به شکلی تحلیلی به بررسی زندگی و اندیشه‌های این عالم معاصر پرداخته و از این رهگذر، مسیر پر فراز و فرود تاریخ معاصر ایران را نیز مرور می‌کند. در این اثر، علاوه بر زندگی شخصی و سیاسی او، نحوه‌ی تأثیرپذیری طالقانی از تحولات اجتماعی و همچنین تأثیرگذاری گسترده‌ی او بر شرایط و فضای سیاسی ـ فرهنگی دوران خود با دقت تبیین شده است. این کتاب همزمان یک منبع مهم برای شناخت شخصیت آیت‌الله طالقانی و نیز مرجعی ارزشمند برای پژوهش در تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید.