کتاب خانم گرترود بل در خاورمیانه اثر گرترود بل، ترجمه کیانوش امیری، انتشارات جمهوری

گرترود بل در هر سنی زنی شایان توجه بود، اما دستاوردهای او در اداره استعمار بریتانیا طی جنگ جهانی اول و پس از آن در عراق، حقیقتاً خارق‌العاده به شمار می‌آید. او اگرچه به‌عنوان مادر دولت مدرن عراق شناخته نمی‌شود، اما بی‌تردید یکی از معماران اصلی شکل‌گیری آن بود. کتاب «جنگ اعراب» شامل مقالات و یادداشت‌هایی است که بل در سال ۱۹۱۷ برای «بولتن عرب» نوشت؛ این بولتن نوعی نشریه محرمانه بود که دفتر عرب، به‌عنوان آژانس هماهنگ‌کننده متحدان در شورش اعراب علیه ترکان عثمانی، آن را منتشر می‌کرد. نوشته‌های او در این مجموعه نشان‌دهنده قدرت مشاهده دقیق و توانایی کم‌نظیرش در بیان روشن و زیبا، به‌ویژه در تحلیل پیچیدگی روابط میان قبایل و شهرهای متعدد بین‌النهرین است. بل در یکی از یادداشت‌هایش هشدار می‌دهد که باید از هرگونه تلاش برای سوق دادن قبایل عراق به سمت نهادهای بیش از حد تخصصی اجتناب کرد؛ سیاستی که تنها افرادی را مجذوب می‌سازد که دل‌خوش به کلماتی انتزاعی و بی‌مفهوم هستند. با وجود آنکه این متون حدود ۹۵ سال پیش نوشته شده‌اند، همچنان سرشار از بینش و خرد درباره سرزمین‌های عثمانی سابق‌اند؛ بینشی که همان‌قدر که در زمان بل اهمیت داشت، امروز نیز قابل توجه و مرتبط است.